Vlada Republike Srpske dala je saglasnost i entitetske garancije za novi kreditni paket JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac u ukupnom iznosu od 55 miliona KM. Dok vlasti ovaj potez nazivaju „stvaranjem preduslova za stabilizaciju“, stanje na terenu i akumulirani dugovi pokazuju da je šumsko gazdinstvo u najtežoj finansijskoj krizi u posljednjoj deceniji.
Odlukom sa 32. sjednice Vlade RS odobrene su dvije kreditne linije:
- 40,2 miliona KM – zaduženje uz direktnu entitetsku garanciju Vlade RS;
- 14,8 miliona KM – kreditni aranžman odobren u funkciji Skupštine akcionara.
Kuda ide 55 miliona KM: Krpljenje rupa ili razvoj?
Iako se formalno navodi da je cilj restrukturisanje i rasterećenje tekuće likvidnosti, finansijske specifikacije pokazuju da novac primarno ide na pokrivanje starih obaveza.
- Poreski reprogram: Najveći dio sredstava biće usmjeren na refinansiranje postojećih kredita i dospjelih obaveza prema Poreskoj upravi RS.
- Lokalne zajednice i izvođači: Dio novca služi za izmirenje višemjesečnih dugovanja prema opštinama (naknade za eksploataciju šuma) i privatnim izvođačima radova (sječa i izvoz građe).
- Tekuće obaveze: Preostali iznos namijenjen je za krpljenje dospjelih računa i plata iz 2026. godine.
Od 9 miliona minusa do blokade drvoprerađivača
Poslovanje „Šuma RS“ već duže vrijeme opterećuju duboki sistemski problemi. Nakon gubitka od gotovo 9 miliona KM u 2025. godini, preduzeće je u prvoj polovini 2026. ubilježilo minus od 2,3 miliona KM.
Ispušni ventil za drvnu industriju: Kašnjenje isplata privatnim izvođačima radova i nelikvidnost „Šuma RS“ proizveli su lančanu reakciju u drvoprerađivačkom sektoru. Mnoge privatne firme obustavile su radove na terenu zbog neplaćenih faktura, dok su drvoprerađivači ostajali bez ugovorenih količina trupaca.
Pored toga, saopštenje Poreske uprave RS o 100 najvećih poreskih dužnika – čiji ukupni dug iznosi 238,2 miliona KM – dodatno skreće pažnju na ulogu javnih preduzeća koja godinama akumuliraju neplaćene poreze i doprinose.
Zahtjevi Vlade bez garancije za oporavak
Iz Vlade RS navode da je uslov za kreditni paket provođenje rigoroznih mjera u samom preduzeću:
- Povećanje obima sječe i realizacije po šumskim gazdinstvima,
- Smanjenje rashoda i broja nemedicinskih/neoperativnih troškova,
- Dodatna optimizacija finansijskih obaveza.
Međutim, analitičari i poznavaoci prilika upozoravaju da bez smjene neodgovornih uprava u pojedinačnim šumskim gazdinstvima i zaustavljanja nekontrolisanog stranačkog zapošljavanja, novi kredit od 55 miliona KM predstavlja samo privremeno odgađanje dublje finansijske blokade.