FK Velež Mostar je nogometni klub koji je osnovan na
današnji dan 26. juna 1922. godine kao Radničko sportsko društvo.
Osnovan je na inicijativu revolucionara Gojka Vukovića. istaknutog
člana CK KPJ.
Tamo gdje je danas Univerzitet Džemal Bijedić, na poljani su
se okupili ilegalci iz Grada, te oformili klub kojemu je ime dao Anđelko Vlaho.
Nazvao ga je po planini povrh Mostara.
Prvu Upravu kluba činili su Anđelko Vlaho, Ranko
Slijepčević, Borivoje Janjoš, Ljubomir Basta, Rudolf Beltram, Mihajlo
Cvetković, Milan Pavić i Bogdan Tepšić. Oni su se tri godine kasnije potrudili
da Velež konačno dobije dresove crvene boje. Oni su šiveni u Zagrebu, a na
lijevoj strani imali su veliku crvenu zvijezdu.
Nakon osamnaest godina rada, tadašnja vlast zabranila je rad
Ursovskih sindikata, zatvoren je Radnički dom u Mostaru, te zabranjen rad
Veleža i RKUD Abrašević. Uslijedio je Drugi svjetski rat, u kojemu je RŠD Velež
dao devet narodnih heroja. Imena za istoriju bila su imena Adema Buća, Karla
Batka, Mladena Balorde, Šefika Obada, Dr.Safeta Mujića, Jusufa Čevre, Hasana
Zahirovića – Lace, Mehmeda – Mehe Trbonje te Ahmeta Pintula. Nakon Drugog
svjetskog rata obnovljen je rad kluba. Bilo je to u februaru 1945, a osnivačka
Skupština održana je na današnjem trgu Musala.
Sedam godina kasnije Velež je odigrao prvi meč u najboljem
jugoslovenskom rangu, a protivnik je na starom igralištu bila Crvena zvezda. Od
tog dana do raspada Jugoslavije Rođeni nikad nisu napustili društvo najboljih.
Dolaskom osamdesetih godina došli su i prvi uspjesi, pa su 1981. i 1986.
osvojeni prvi trofeji Kupa Maršala Tita. Prvo je s 3:2 golovima Halilhodžića i
Okuke poražen Željezničar, a pet godina poslije golovima Nenada Bijedića i
Preraga Jurića s 3:1 i Dinamo.
Velež je u šest navrata Jugoslaviju predstavljao u evropskim
kupovima, četiri puta u tadašnjem Kupu UEFA, te dva puta u Kupu pobjednika
kupova. 1975. Rođeni su stigli do četvrtfinala Kupa UEFA, da bi 1988. bili
zaustavljeni u osmini finala istog takmičenja. Ostale su zapamćene utakmice
protiv Derby Countya, Twentea, Hartsa, Borussie Dortmund, Belenensesa, Siona,
Rapida i ostalih.
Progon sa stadiona Pod Bijelim brijegom 1992. označio je
početak teških vremena za klub koji je u nezavisnoj Bosni i Hercegovini nažalost
dva puta napustio najbolji fudbalski rang, dok s druge strane s izuzetkom dva
polifinala Kupa nikada nije ostvaren neki zapažen rezultat. Rođeni trenutno
žive đavolje teške dane.