Očigledno je, na primjer, da Evropi koja zavisi od ruskog gasa lančana
reakcija i protivsankcije nisu potrebne i da će uvozne carine na
ukrajinske proizvode pospiješiti inflaciju u Rusiji. Međutim, mogu
nastradati i one zemlje koje, naizgled, nemaju nikakve veze s onim što
se dešava u Donjecku i Lugansku, prenosi Glas Rusije.
MMF u
svom najnovijem referatu o sekundarnim efektima u svjetskoj ekonomiji
navodi zemlje koje može da pogodi ruska i ukrajinska geopolitika.
“Geopolitička
napetost u Rusiji i u Ukrajini može predstavljati značajan izvor
sekundarnih efekata. Uslijed nedavnih potresa rast (ekonomije – red.) i u
Rusiji i u Ukrajini će biti ispod nekadašnjih očekivanja, što će dovesti
do širokih negativnih efekata po region ZND,“ – kaže se u referatu fonda.
Najveći efekat na ekonomiju mogu imati ozbiljni poremećaji u
proizvodnji ili transportu prirodnog gasa, sirove nafte, a u manjoj meri
– kukuruza i pšenice, smatraju stručnjaci MMF.
Zasad se
posljedice napetosti osećaju samo u Rusiji i u Ukrajini, a tržišta Evrope
slabo reaguju na ove događaje, navode stručnjaci fonda. “Ipak,
ekskalacija napetosti putem pojačanih sankcija može dovesti do
značajnijih efekata u cijeloj Evropi, Centralnoj Aziji i van njihovih
granica. Ovi efekti mogu imati snažan uticaj na sirovinska i finansijska
tržišta,“ – kaže se u referatu.
Dakle, koje će zemlje, po mišljenju MMF u većoj meri nastradati uslijed sankcija prema Rusiji?
Potrošači obojenih metala
Potencijalni pad izvoza metala odmah će se osjetiti na tržištima pošto
Rusija zauzima 40 odsto svjetskog tržišta paladijuma, do 14 odsto
svjetskog tržišta nikla, 13 odsto tržišta platine i 8 odsto aluminijuma,
pišu autori referata. Oni navode da su cijene paladijuma i nikla već
porasle za oko 10 odsto nakon pridruživanja Krima Rusiji i sankcija koje
su zatim uslijedile.
Potrošači nafte i gasa
Iako Rusiji pripada više od 10 odsto svjetske proizvodnje sirove nafte,
cijena crnog zlata je prilično stabilna u posljednje vrijeme, čak i pored
geopolitičkih potresa, ističu stručnjaci MMF. Međutim, ne može se
potpuno isključiti rast cijena u budućnosti.
Rusija isporučuje
oko jedne trećine plavog goriva koje se koristi u EU i evetualno
smanjenje isporuka gasa iz Rusije u Evropu po ocjenama MMF predstavlja
“značajan“ rizik.
Banke – povjerioci Rusije
Probleme ruskih povjerilaca najviše će osjetiti austrijske banke. Takođe
su prilično ranjive francuske, italijanske i švedske kreditne
organizacije, dodaju u MMF. Imajući u vidu da je evropski finansijski
sektor povezan s cijelim svijetom, kontraindikacije mogu zahvatiti i sasvim
daleke strane zemlje.
Trgovinski partneri
Negativne posljedice, po ocjeni fonda, mogu se dotaći zemalja u kojima je
uvoz iz Rusije veći od 5% BDP. To su baltičke zemlje, Bugarska, Finska i
Slovačka, kao i Bjelorusija, Moldavija, Turkmenistan, Ukrajina i
Uzbekistan.
Po ocjeni fonda, ovo će negativno uticati na zemlje u
kojima uplate koje se iz Rusije šalju rođacima iznose 8% BDP ili više.
To su Jermenija, Kirgistan, Moldavija i Tadžikistan.
Meke ruskih turista
Ruski turizam igra veliku ulogu u ekonomiji Bugarske, Kipra i Crne
Gore, smatra se u MMF. Zbog porasta kursa rublje i nestabilne ekonomske
situacije stanovnici Rusije već manje putuju u inostranstvo, što su već
osjetile zemlje EU, a posebno Češka.
Primaoci investicija
Kapitalna ulaganja iz Rusije premašuju 5 odsto BDP u Bjelorusiji,
Bugarskoj, Moldaviji i Crnoj Gori. Od Rusije takođe zavise finansijski
centri Kipra i Luksemburga.
Ako se pojave problemi s izgradnjom
“Južnog toka“ bez investicija mogu ostati zemlje kroz koje gasovod
treba da prođe To su Bugarska, Mađarska i Srbija.
Lanci isporuka
Bugarska, Slovačka i Finska veći dio dodate vrijednosti ostvaruju od
proizvoda koji se uvoze iz Rusije. Ovo se prije svega odnosi na
metalurgiju i hemijsku industriju, kao i na tekstilnu proizvodnju,
preradu drveta, mašinogradnju, proizvodnju optike, elektronike i opreme
za saobraćaj.