Luis Bunjuel, otac nadrealističnog filma, živio je u jednostavnoj,
ograđenoj kući više od 30 godina nakon što se smjestio u Meksiku gde je
pobjegao iz građanskim ratom razorene Španije.
Za čovjeka koji je
šokirao gledaoce scenama ruke zagađene mravima, sječenja očne jabučice
žiletom i eletantnih večera na klozetskim šoljama, Bunjuel je ovde živio
iznenađujuće pitomo i mirno.
Sada je španska vlada, koja je
kupila kuću od Bunjuelove porodice, otvorila vrata publici. Plan je da
se kuća pretvori u stecište španskih i meksičkih režisera sa radionicama
i povremenom izložbom u čast filma na španskom jeziku. Inauguracija se
poklopila sa 30. godišnjicom Bunjuelove smrti u glavnom gradu Meksika.
Kritičari Bunjuela smatraju jednim od najvećih režisera sa
filmovima “Zlatno doba” i “Opskurni predmet želje” koji su pomjerali
granice dobrog ukusa ali i naracije.
Njegovi savremenici u
Holivudu, prije svih Alfred Hičkok i Džordž Kjukor, divili su se njegovoj
slobodi i kreativnosti sa kojima je izveo svoja 32 filma. Njegova djela
su i dalje inspiracija za filmadžije – režiser Vudi Alen učinio je da se
lik Ovena Vilsona u filmu “Ponoć u Parizu” iz 2011. upozna sa mladim
Bunjuelom.
I pored živopisne ostavštine, Bunjuelov dom je predstavljen
onakvim kakav je bio za života režisera i nije ni nalik muzejskom
tretmanu kuća ruskog revlucionara Lava Trockog ili slikarke Fride Kalo.
Kuću je moguće posjetiti samo kada su organizovani posebni događaji,
izložbe ili zakazivanjem posjete kod Ministarstva kulture Španije.
Bunjuel nikada nije zamislio svoju kuću kao ogledalo svog rada, što, na
primjer, nije slučaj sa meksičkim režiserom Giljermom del Torom čiji je
dom u južnoj Kaliforniji prepun čudovišta i slika junaka iz njegovih
filmova.
Pisac Karlos Fuentes jednom prilikom se našalio na Bunjuelov račun
rekavši da je njegov dom “bezličan kao zubarska čekaonica”. Ironično,
budući da je Bunjuel živio kao mali buržuj, kaže Hoze de la Klina, jedan
od autora serije intervjua sa režiserom pod nazivom “Luis Bunuel, Don't
Peek Inside”.
“Nije pokušavao da se pretvara da je boem ili neshvaćeni umjetnik. Njegov život je bio prilično normalan i miran”.
Ili, kako je Bunjuel naveo u svojim memoarima, “osjećam se dobro jedino u svojoj kući gde sam lojalan svakodnevnoj rutini”.
I pored toga, posjeta kući u okrugu Del Valje podsjeća da je Bunjuel tu živio.
Osunčani foaje idealan je za ispijanje suvih martinija koje je
volio prije ulaska u dnevnu sobu gde se prikazuje film. U dnu kuće je
mala, udobna kuhinja sa bijelim pločicama, a ispred bašta sa roštiljom.
Sveštenik koji je poznavao Bunjuela kaže da je reditelj volio da
prekine rutinu spaljivanjem romana Agate Kristi i drugih pisaca u svom
kaminu.
“Uvijek je bilo mašte i humora i dobre hrane”, rekao je njegov sin Huan Luis koji je takođe režiser.
U kući ipak postoje poneki podsjetnici na Bunjuelove filmove poput
plakata za “Mlade i proklete”. Scenarija i rolne takođe su izložebi kao i
fotografije sa snimanja nekih filmova.
Izgrađena početkom 1950ih prema planu arhitekte Artura Senca,
zgrada je rađena po ugledu na Studentsku rezidenciju, kulturni centar
Madrida u kome su rasli slikar Salvador Dali i pjesik Federiko Garsija
Lorka, obojica bliski prijatelji Bunjuela.
“Na neki način, bio
je nostalgičan prema Španiji”, kaže Havijer Espada, direktor Centra
Bunjuel u Kalandi, Španija. “Kuća podseća na španski stil i liči na
arhitekturu egzila”.
Bunjuelova kuća probno je otvorena izložbom u decembru 2011
povodom pola vijeka filma “Viridiana” koji je Vatikan nazvao blasfemičnim.
Kuća je zatvorena ponovo u maju 2012. i opet otvorena prošle sedmice
okruglim stolom na kome su učestvovali režiseri, novinari i glumica
Silvija Pinal koja je igrala u njegovim filmovima.
Nekadašnja
Bunjuelova muza rekla je da kuća nije ni nalik onoj kakva je bila kada
su prijatelji dolazili na paelju i martini koktele koje je nazivao
“bunjueloni”. I pored strogog izgleda, u kući je atmosfera bila
karnevalska, rekla je ona a prenosi AP.
“Kuća će pokazati
Bunjuela koga mnogi ne znaju”, rekla je Pinal. “On nije bio samo
režiser. Bio je ljudsko biće. Ali gde je kantina?”