Kada se govori
o troškovima života u velikim gradovima, neizostavna stavka je cijena karata u javnom prevozu. Njujorčani potroše u prosjeku oko $116.50
mjesečno, dok u Londonu ovaj trošak dostiže i do $200.
U Njemačkoj bi ovaj trošak uskoro mogao biti sveden na nulu.
Nijemci bi se
uskoro mogli upustiti u hrabar eksperiment: da u nekim gradovima uvedu besplatan javni prevoz.
Ove planove njemačka vlada je iznijela u pismu upućenom zvaničnicima
Evropske unije.
Prema pisanju Washington Posta, do sada su
slični eksperimenti sa besplatnim javim prevozom obično bili kratkog vijeka. Kada
je Pariz bio zavijen u gusti smog 2014. godine, vlasti su reagovale smanjivanjem dozvoljenog broja automobila za pola i uvođenjem besplatnog javnog prevoza. Ali ove mjere su trajale samo jednu sedmicu. Ograničeni
eksperimenti sa besplatnim javnim prevozom takođe su vrlo brzo obustavljani i u
nekim američkim gradovima.
Najnoviji, još radikalniji planovi njemačke vlade
namjeravaju na sličan način riješiti stalni problem zagađenosti vazduha u
njemačkim gradovima, zbog čega im prijete najviše novčane kazne u EU.
Više od 130 gradova
u Evropi je pogođeno zagađenjem vazduha opasnim po život, prema
informacijama Evropske Komisije. Vjeruje se da je zagađenost vazduha odgovorna za oko 400,000
smrtnih slučajeva na godišenjm nivou u Evropskoj uniji. Iako Njemačka ne spada među najzagađenije države u Evropi, ova tema se shvata ozbiljnije nego u drugim
mjestima koja redovno prekoračuju EU limite kada je u pitanju nivo nitrogen dioksida i finih
čestica.
U Njemačkoj je ova tema privukla još veću pažnju nakon skandala 2015. godine vezanog za
Volkswagen koji je svoje automobile prikazivao kao manje štetne po životnu
sredinu nego što zaista jesu. U Berlinu, gdje standardna
mjesečna karta za javni prevoz nosi naziv “eko-karta,” vlasti su nakon ovog skandala pokazale veliku odlučnost da se suoče sa moćnim lobijem automobilske
industrije.
“Razmišljamo o
uvođenju besplatnog javnog prevoza kako bismo smanjili broj privatnih
automobila,” napisala su tri njemačka ministra u nedavnom pismu upućenom
EU, prenose agencije. “Efikasna borba protiv zagađenja
vazduha je bez daljeg nepotrebnog odlaganja od najvišeg prioriteta za
Njemačku.”
Ovi planovi bi
bili skupi, jer mnoge njemačke prevozničke firme zarađuju oko 50% svojih prihoda od prodaje karata. Prema novom planu, od vlade bi se
očekivalo da snosi dio tereta, da bi u konačnici javni transport u potpunosti
bio finansiran iz poreza. Uz to bi se uvele i dodatne mjere, kao što je zajedničko korištenje automobile ili
proširenje zona niskih emisija u gradovima.
Njemačka vlada se nada
da bi ovaj potez mogao
podstaći mnoge vlasnike automobila da idu metroom. Ali to bi
moglo i preopteretiti mrežu javnog prevoza u velikim gradovima kao što su
Berlin, Hamburg ili Minhen, gdje su već gužve u javnom prevozu tokom špice. Takođe, to bi moglo dovesti do velikog porasta troškova vezanih za proširenje
mreže metroa, navodi se u članku iz Washington Posta.