Novi detalji pojavili su se nakon hapšenja ukrajinskog državljanina Vladimira Z., osumnjičenog da je učestvovao u sabotaži gasovoda Sjeverni tok u Baltičkom moru 2022. godine.
Hrvatska policija potvrdila je da je osoba uhapšena u srijedu, 19. avgusta, u turističkom objektu na području Pule, dok nezvanične informacije navode da se hapšenje dogodilo na Verudeli.
Njemačko Savezno državno tužilaštvo saopštilo je da je hrvatska policija postupala na osnovu evropskog naloga za hapšenje koji su izdali njemački istražni organi.
Osumnjičeni profesionalni ronilac
Prema navodima njemačkog tužilaštva, Vladimir Z. je profesionalno obučen ronilac i sumnjiči se da je zajedno sa drugim članovima grupe učestvovao u postavljanju eksplozivnih naprava na gasovode.
Sabotaža se dogodila 26. septembra 2022. godine, kada su podvodne eksplozije oštetile tri od četiri cijevi Sjevernog toka u blizini danskog ostrva Bornholm.
Njemačka istraga posljednjih godina sve više je usmjerena prema grupi ukrajinskih državljana, nakon što su ranije postojale različite teorije o tome ko je organizovao napad.
Trag vodio do jedrilice „Andromeda“
Jedan od ključnih tragova u njemačkoj istrazi bila je jedrilica „Andromeda“, koja je, prema istražiteljima, iznajmljena korištenjem falsifikovanih dokumenata.
Na plovilu su navodno pronađeni tragovi eksploziva koji odgovaraju materijalu pronađenom na mjestima eksplozija.
Njemački istražitelji su potom povezivali više ukrajinskih državljana sa operacijom, uključujući obučene ronioce i osobu za koju se sumnja da je koordinirala aktivnosti.
Zvanična Ukrajina i predsjednik Volodimir Zelenski negiraju bilo kakvu umiješanost u napad.
Od Poljske do Hrvatske
Vladimir Z. je, prema dostupnim navodima, ranije živio u Poljskoj sa porodicom. Njemačka je još 2024. godine Poljskoj proslijedila evropski nalog za njegovo hapšenje, ali tada nije uhapšen.
Prema medijskim izvještajima, kasnije je napustio Poljsku i otišao u Ukrajinu.
Sada je pronađen u Hrvatskoj, gdje je uhapšen u turističkom objektu na području Pule.
Istarska policija zasad nije zvanično potvrdila identitet uhapšenog, navodeći da se provjerava da li je riječ o osobi za kojom je raspisan evropski nalog za hapšenje.
Njemačka istraga dobila novi zamah
Hapšenje u Puli predstavlja novi veliki korak u višegodišnjoj njemačkoj istrazi sabotaže jednog od najznačajnijih evropskih energetskih projekata.
Švedska i Danska ranije su okončale svoje istrage, dok je Njemačka nastavila postupak i izdala naloge za hapšenje osumnjičenih.
Slučaj je u međuvremenu prerastao i u ozbiljno međunarodno-političko pitanje, jer bi eventualna potvrda da su napad izveli ukrajinski državljani mogla imati značajne posljedice po odnose Berlina, Kijeva i drugih evropskih država.
Za sada, međutim, hapšenje Vladimira Z. znači da je riječ o osumnjičenom, a ne pravosnažno osuđenom počiniocu. O njegovoj mogućoj ulozi u sabotaži konačnu riječ daće njemački pravosudni postupak.