Teme razgovora su:
Šta je projekat Evropska prestonica kulture (EPK)?
Kakva su iskustva drugih gradova vezana za proces aplikacije i sprovođenja projekta?
Zašto je Banjaluci projekat EPK potreban?
Kako da dođemo do kvalitetnog dokumenta Strategije razvoja kulture Banjaluke?
Gosti:
prof. dr Milena Dragićević-Šešić, šef UNESKO katedre za kulturnu politiku i menadžment, Univerzitet umetnosti u Beogradu
Nemanja Milenković, direktor fondacije Novi Sad 2021
Berenika Nikodemska, koordinator programa AIR, Vroclav 2016
Vladimir Rukavina, direktor Narodnog doma Maribor i Međunarodnog ljetnjeg festivala Lent, Maribor 2012
Projekat Evropska prestonica kulture (skraćeno: EPK) je postao ključna
platforma za pozicioniranje gradova i katalizator za njihovu ekonomsku i
kulturnu regeneraciju. U pitanju je najdugovječniji i najpoznatiji
program razvoja kulture Evropske unije i sastavni dio programa Kreativna
Evropa, koji Evropska komisija sprovodi od 1985. godine.
U periodu od 2020. do 2033, svake treće godine, pored uobičajena dva
grada iz zemalja EU, titulu EPK će ponijeti i jedan grad iz zemlje
kandidata/potencijalnog kandidata (BiH, Albanija, Srbija, Crna Gora,
Makedonija) ili zemlje Evropske slobodne trgovinske zone (Norveška,
Lihtenštajn, Island, Švajcarska). Specifično, to su 2021, 2024, 2027,
2030. i 2033. godina. Službeni poziv na koji se prijavljuju gradovi
kandidati objavljuje se šest godina prije godine u kojoj se dodjeljuje
titula. Poziv na koji se prijavljuje Banja Luka objavljen je 13. 10.
2017. godine, a rok za predaju aplikacije je 10. 10. 2018.
Uslovi za apliciranje na projekat Evropska prestonica kulture su:
postojanje Strategije razvoja kulture grada, politička podrška i
kontinuirani rast budžeta za kulturu od trenutka objavljivanja namjere o
kandidovanju.
Skupština Grada Banja Luka je, na sjednici održanoj 15. marta 2017.
godine, jednoglasnom podrškom odbornika, usvojila odluku o kandidaturi
Grada Banja Luka za učešće u programu Evropska prestonica kulture.
Gradonačelnik je 19. aprila 2017. godine oformio Tim ”Banja Luka 2024” u
sljedećem sastavu: Marko Bilbija (arhitekta, scenograf) – šef tima,
Dijana Grbić (savjetnik gradonačelnika za kulturu, dramski umjetnik),
Monika Ponjavić (teatrolog, teoretičar filma, scenograf), Zoran Galić
(Desk Kreativna Evropa, producent), dr Sara Vujković (direktorica Muzeja
savremene umjetnosti Republike Srpske, istoričar umjetnosti-muzejski
savjetnik), Mladen Banjac (istoričar umjetnosti-kustos), Sonja Đurić
(muzičar i student produkcije). Timu se, u izradi dizajna, priključio i
banjalučki dizajn studio Bunker, koji će tokom ovog procesa razvijati
vizuelni identitet aplikacije.
Tim „Banja Luka 2024“, kojem je povjerena izrada aplikacije, ali i
dokumenta Strategije, je sa radom počeo u maju ove godine. Proces
istraživanja i analize postojećeg stanja u kulturi, neophodnog za izradu
Strategije, je u svojoj posljednjoj fazi.
Prva faza analize postojećeg stanja podrazumijevala je niz istraživanja
koja su sprovedena u nekoliko etapa, i to putem pismene forme
(popunjavanjem upitnika), kroz individualne razgovore sa predstavnicima
institucija, gradskih ustanova kulture, republičkih ustanova kulture i
organizacija registrovanih na teritoriji Banjaluke, te kroz radne grupe.
Na adrese institucija i javnih ustanova kulture, udruženja i
organizacija nezavisnog sektora, do sada je poslano preko 140 upitnika.
Tokom jula, avgusta i prve polovine septembra, pristupilo se drugom
dijelu prve faze analize stanja, odnosno pojedinačnim intervjuima sa
predstavnicima institucija, javnih ustanova kulture i organizacija.
Sprovedeno je oko 90 intervjua čiji su rezultati poslužili kao polazna
tačka za identifikovanje ključnih izazova, ali i potencijala u kulturnoj
sceni Banjaluke.
Oktobar i novembar rezervisani su za sprovođenje razgovora sa radnim
grupama za izradu Strategije, koje su organizovane prema oblastima. U
pitanju su radne grupe koje u prosjeku, po oblasti, broje oko dvadeset
članova, a sastavljene su iz predstavnika javnih ustanova kulture,
organizacija, te istaknutih umjetnika i stručnjaka u kulturi. Plan je da
Nacrt strategije razvoja kulture Banjaluke 2018-2028 bude gotov krajem
januara 2018. godine. Banja Luka će tako početkom sljedeće godine dobiti
prvi plan strateškog razvijanja njene kulturne scene.
Tokom oktobra je završena i izrada upitnika za istraživanje kulturnih
potreba publike. Istraživanje, sa kojim se već krenulo u rad, će
obuhvatiti 1000 ispitanika, građana Banjaluke, različitih demografksih
grupacija, a preliminarni rezultati se očekuju početkom decembra. U
pitanju je prvo istraživanje ovog tipa u Banjaluci koje, u saradnji sa
Timom, srovodi organizacija Perpetuum Mobile.
Paralelno sa istraživanjem i izradom Strategije, Tim radi i na
formiranju koncepta projekta sa kojim će Banjaluka izaći pred Evropsku
komisiju u oktobru sljedeće godine. Plan je da se sa konceptom u javnost
izađe na proljeće, kada će biti raspisan i javni poziv za projektne
ideje. Na javni poziv se mogu odazvati svi zainteresovani, a određene
smjernice za koncipiranje projektnih ideja će javnosti, umjetnicima i
kulturnim djelatnicima biti predstavljene putem fokus grupa koje će Tim
organizovati početkom sljedeće godine, kao i putem prezentacija primjera
dobre prakse.
„U kontekstu projekta Evropska prestonica kulture, neposredni kulturni,
socijalni i ekonomski uticaji su česti, a sposobnost da se obezbijede
dugotrajni efekti, postala je značajna i dragocjena u ključnim
oblastima, kao što su promjena urbane slike grada i razvoj, kako
kulturnog, tako i turizma generalno. Samim tim, odlukom da se Banja Luka
kandiduje za ovu titulu, grad je ušao u proces jednog velikog
razvojnog projekta čija je potencijalna dobit višestruka.“ rekli su iz
Tima „Banja Luka 2024“
Kratke biografije gostiju:
Prof. dr Milena Dragićević-Šešić. Šef „UNESCO“ katedre za kulturnu
politiku i menadžment na Univerzitetu umetnosti u Beogradu i profesor na
Fakultetu dramskih umetnosti Univerziteta u Beogradu. Autor 15 knjiga i
preko 150 naučnih radova iz oblasti kulture, prevedenih na 17 svjetskih
jezika.
Uža specijalnost: menadžment u kulturi i teorija medija
Nemanja Milenković. Direktor fondacije ”Novi Sad 2021”. Nekadašnji
predsjednik UO najuspješnijeg regionalnog muzičkog festivala EXIT. Jedan
od incijatora kandidature Novog Sada za Prestonicu mladih i šef tima
”Novi Sad 2021” koji je za grad osvojio ovu značajnu titulu.
Uža specijalnost: brendiranje i marketing
Berenika Nikodemska. Koordinator Artist-in-Residence programa A-i-R,
koji se odvija u sklopu projekta Evropska prestonica kulture “Vroclav
2016”. Diplomirala je Srpsku i Hrvatsku filologiju i postdiplomske
studije Menadžmenta kulture u regionalnoj saradnji Evropske unije, na
univerzitetu u Vroclavu. Uža specijalnost: organizacija i međunarodna saradnja
Vladimir Rukavina. Direktor Narodnog doma Maribor i jedan od glavnih
organizatora Međunarodnog festivala LENT koji se već preko dvadeset
godina tradicionalno održava krajem juna u Mariboru. Član projektnog
Tima Evropska prestonica kulture “Maribor 2012”.
Uža specijalnost: organizacija i kulturni menadžment