Vozači električnih trotineta imaju više od tri puta veći rizik od traumatske povrede mozga nego motociklisti, pokazala je analiza saobraćajnih nesreća u Engleskoj i Velsu. Žene su pritom izložene posebno velikom riziku od teških povreda, prenosi Gardijan.
Povrede mozga činile su više od trećine svih povreda odraslih osoba koje su doživjele nesreću na električnom trotinetu. Kod njih su češće zabilježene i povrede unutrašnjih organa i krvnih sudova nego kod motociklista i biciklista, navodi se u studiji.
Britanska vlada od 2020. godine provodi probne programe iznajmljivanja električnih trotineta u Engleskoj, dok se procjenjuje da je u privatnom vlasništvu još oko milion ovih vozila.
Privatni električni trotineti ne smiju se legalno koristiti na javnim putevima, trotoarima i biciklističkim stazama, ali je policija širom zemlje zaplijenila hiljade trotineta zbog kršenja propisa.
Analiza nesreća pokazala je da su žene učestvovale u približno trećinu više sudara nego muškarci, a vjerovatnoća da će prijaviti teške povrede bila je kod njih više nego dvostruko veća. U riziku su i djeca – osobe mlađe od 18 godina činile su 16 odsto povrijeđenih vozača električnih trotineta.
Rezultati su podstakli pozive da se električni trotineti učine stabilnijim i sigurnijim, posebno za žene. Stručnjaci upozoravaju da žene češće zadobijaju povrede grudnog koša jer je visina upravljača na većini modela prilagođena prosječnoj visini muškaraca.
Uvođenje obavezne obuke za vozače, kao i obavezno nošenje zaštitnih kaciga, takođe bi moglo smanjiti broj i težinu povreda.
David Bodanski, specijalista za hirurgiju šake, traumatologiju i ortopediju u bolnici Chelsea and Westminster, analizirao je podatke iz britanskog registra teških trauma. Istraživanje je obuhvatilo povrede nastale u nesrećama s električnim trotinetima, motociklima i biciklima u 18 gradova Engleske i Velsa između 2020. i 2022. godine.
Utvrđeno je da vozači električnih trotineta imaju više od tri puta veću vjerovatnoću da pretrpe traumatsku povredu mozga ili oštećenje krvnih sudova nego motociklisti. Rizik od povrede unutrašnjih organa bio je oko jedan i po put veći.
Kod ovih vrsta povreda prošli su lošije i od biciklista. Ipak, rizik od preloma kostiju bio je manji nego kod vozača bicikala i motocikala.
Podaci ne pružaju jasan odgovor na pitanje zbog čega električni trotineti učestvuju u tako velikom broju nesreća, ali Bodanski smatra da je jedan od razloga njihov dizajn.
„Imaju veoma male točkove i dovoljno je da jedan od njih upadne u rupu na cesti. Vozač tada lako može preletjeti preko upravljača i pasti na glavu“, rekao je Bodanski.
Prema studiji objavljenoj u časopisu Scientific Reports, manje od šest odsto povrijeđenih vozača električnih trotineta navelo je da je u trenutku nesreće nosilo kacigu.
Ranija istraživanja davala su različite rezultate o ponašanju muškaraca i žena na električnim trotinetima. Neka su pokazala da žene češće voze po trotoarima, dok druga nisu utvrdila značajne razlike među polovima.
Petja Vencislavova, viša predavačica psihologije saobraćaja na Univerzitetu Nottingham Trent, u istraživanju iz 2024. godine utvrdila je da je više od polovine korisnika električnih trotineta vozilo po trotoarima ili prevozilo još jednu osobu.
Muškarci su, s druge strane, češće prijavljivali korištenje mobilnog telefona tokom vožnje i prolazak kroz crveno svjetlo.
„Ovi podaci ukazuju na hitnu potrebu za sveobuhvatnim zakonima kojima bi se regulisala upotreba privatnih električnih trotineta“, rekla je Vencislavova.
Prema njenim riječima, propisi bi morali jasno odrediti gdje i na koji način električni trotineti mogu biti korišteni, ali i uvesti obaveznu obuku iz bezbjednosti.
„Za razliku od automobila i motocikala, električni trotineti uvedeni su bez bilo kakvog zahtjeva za formalnom obukom, iako je riječ o motornim vozilima“, rekla je.
Električni trotineti se, upozorava ona, ponašaju potpuno drugačije od bicikala. Vozači stoje uspravno, imaju više težište, upravljanje je osjetljivije, a mali točkovi lako se zaustavljaju pri udaru u ivičnjak, rupu ili otpad na cesti.
„Zbog toga su električni trotineti po svojoj prirodi manje stabilni, što doprinosi težini povreda kada dođe do nesreće“, navela je Vencislavova.
Portparol britanskog Ministarstva saobraćaja rekao je da su rezultati istraživanja zabrinjavajući i da je bezbjednost na putevima prioritet vlasti.
„Upravo zato se električni trotineti trenutno ispituju u kontrolisanim uslovima, prije nego što zakon bude izmijenjen kako bi njihova šira upotreba bila što bezbjednija“, saopštilo je Ministarstvo.