Vidovdan, koji se obilježava 28. juna, jedan je od najvažnijih datuma u srpskoj tradiciji. Ima i vjerski i istorijski značaj, a u kolektivnom pamćenju najviše se veže za Kosovski boj iz 1389. godine i smrt kneza Lazara Hrebeljanovića.
U pravoslavnom kalendaru Vidovdan se obilježava i kao dan Svetog velikomučenika kneza Lazara i svetih srpskih mučenika. Tokom vremena ovaj datum prerastao je okvir vjerskog praznika i postao simbol velikih istorijskih prekretnica, političkih lomova i događaja koji su obilježili sudbinu ovih prostora.
Najvažniji događaj vezan za Vidovdan je Kosovski boj, koji se odigrao 15. juna po julijanskom, odnosno 28. juna po gregorijanskom kalendaru 1389. godine. U toj bici sukobile su se snage kneza Lazara i vojska Osmanskog carstva predvođena sultanom Muratom. Iako istoričari ni danas nemaju potpuno jedinstven stav o konačnom ishodu bitke, ona je kroz vijekove dobila posebno mjesto u narodnoj tradiciji i nacionalnom mitu.
Vidovdan se, međutim, ne pamti samo po Kosovskom boju. Na ovaj datum dogodio se niz događaja koji su obilježili istoriju Srbije, Jugoslavije, Balkana, ali i Evrope.
Najvažniji događaji na Vidovdan
1389. – Kosovski boj
Bitka između vojske kneza Lazara Hrebeljanovića i Osmanskog carstva postala je jedan od centralnih događaja srpske istorije i tradicije. Pogibija kneza Lazara kasnije je dobila snažnu simboličku i vjersku dimenziju.
1914. – Sarajevski atentat
Gavrilo Princip je u Sarajevu ubio austrougarskog prestolonasljednika Franza Ferdinanda i njegovu suprugu Sofiju. Atentat je postao povod za početak Prvog svjetskog rata.
1919. – Versajski mirovni sporazum
Na Vidovdan je potpisan Versajski sporazum, kojim je formalno okončan Prvi svjetski rat. Ovaj sporazum presudno je oblikovao evropski poredak nakon rata.
1921. – Vidovdanski ustav
Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca dobila je prvi ustav, poznat kao Vidovdanski ustav. Njime je određeno državno uređenje prve zajedničke države Južnih Slovena, ali je istovremeno otvoren i prostor za brojne političke sukobe.
1948. – Rezolucija Informbiroa
Rezolucija Informbiroa označila je veliki raskid između Jugoslavije i Sovjetskog Saveza. Taj sukob odredio je politički pravac Jugoslavije u narednim decenijama.
1989. – Gazimestan i 600 godina Kosovske bitke
Na obilježavanju 600 godina Kosovske bitke na Gazimestanu okupio se veliki broj ljudi, a govor Slobodana Miloševića dao je Vidovdanu novu političku dimenziju u vrijeme raspada Jugoslavije.
2001. – Izručenje Slobodana Miloševića Hagu
Na Vidovdan je Slobodan Milošević izručen Međunarodnom krivičnom sudu za bivšu Jugoslaviju u Hagu. Taj događaj simbolično je označio kraj jedne političke ere u Srbiji.