Sa dolaskom hladnijih dana i početkom sezone grijanja ponovo raste rizik od zagađenja vazduha. Dim iz individualnih ložišta, saobraćaj i nepovoljni vremenski uslovi stvaraju poznatu zimsku sliku u brojnim gradovima Bosne i Hercegovine. Građani kvalitet vazduha mogu pratiti putem senzora Purple Air, a jedan je smješten u redakciji portala BUKA.
Kvalitet vazduha može se pratiti i putem interaktivne mape senzora na platformi Prodiši.
Hladniji dani u Bosni i Hercegovini ne donose samo toplije jakne, kraće dane i prve snježne prognoze. Donose i problem koji se iz godine u godinu ponavlja, a to je zagađen vazduh koji stanovnici brojnih gradova udišu tokom jesenjih i zimskih mjeseci.
Početak sezone grijanja znači i početak perioda u kojem emisije iz kućnih ložišta, saobraćaja i drugih izvora zagađenja, u kombinaciji s vremenskim uslovima koji otežavaju raspršivanje zagađujućih materija, mogu dovesti do visokih koncentracija štetnih čestica u vazduhu.
Posebno su problematične sitne lebdeće čestice PM2.5 i PM10. One su toliko male da nakon udisanja mogu prodrijeti duboko u disajne puteve, a najfinije čestice i u krvotok, zbog čega se njihovo prisustvo povezuje s brojnim zdravstvenim problemima.
Kako provjeriti kakav vazduh udišemo?
Da građani ne bi morali čekati zvanična upozorenja ili vidjeti gustu maglu iznad grada da bi posumnjali u kvalitet vazduha, dostupni su i podaci sa senzora koji prate zagađenje.
Jedan od načina da provjerite stanje u svom okruženju jeste trenutna provjera kvaliteta vazduha.
Putem mape moguće je pratiti izmjerene vrijednosti na dostupnim mjernim lokacijama i dobiti bolji uvid u kvalitet vazduha u različitim dijelovima grada i drugim sredinama.
Važno je imati na umu da pojedinačna mjerenja sa senzora ne predstavljaju uvijek zvanično mjerenje kvaliteta vazduha. Njihove vrijednosti zavise od lokacije, kalibracije i uslova rada uređaja, ali mogu biti koristan pokazatelj promjena i upozorenje da obratimo pažnju na vazduh koji udišemo.
Djeca i stariji posebno su osjetljivi
Zagađenje vazduha nije samo pitanje neprijatnog mirisa dima ili smanjene vidljivosti. Njegove posljedice mogu biti mnogo ozbiljnije i često se ne pojavljuju odmah.
Posebno su ugroženi djeca, starije osobe, trudnice i osobe koje već imaju respiratorne ili kardiovaskularne bolesti.
Kada su koncentracije zagađujućih čestica visoke, preporučuje se smanjiti intenzivne fizičke aktivnosti na otvorenom, posebno za osjetljive grupe, te pratiti preporuke nadležnih institucija.
Problem je, međutim, mnogo veći od individualnih mjera zaštite. Građani ne mogu sami riješiti zagađenje koje nastaje zbog neefikasnog grijanja, korištenja nekvalitetnih energenata, saobraćaja i nedovoljno kontrolisanih industrijskih emisija.
Svaka zima tako ponovo otvara isto pitanje: koliko još sezona moramo dočekati uz upozorenja da ne udišemo vazduh u vlastitim gradovima?
Jer pravo na čist vazduh ne bi smjelo zavisiti od toga u kojem dijelu grada živimo, kakvo grijanje možemo sebi priuštiti ili imamo li mogućnost da zimske mjesece provedemo negdje drugo.
Kvalitet vazduha možete pratiti i na stranici Hidrometereološkog zavoda RS
U Banjaluci je danas vazduh veoma nezdrav.
