Ukupna zaduženost građana Republike Srpske kod mikrokreditnih organizacija (MKO) dostigla je rekordnih 823 miliona konvertibilnih maraka, što predstavlja drastičan rast od čak osam procenata za svega šest mjeseci, pokazuju najnoviji zvanični podaci Agencije za bankarstvo Republike Srpske.
Pored galopirajućeg rasta plasmana, regulatorni podaci otkrivaju i ekstremne uslove zaduživanja. Efektivne kamatne stope u sektoru u prosjeku iznose 42,71 odsto, dok kod pojedinih kratkoročnih, „brzih” kredita dosežu astronomskih 125,81 posto.
Novac bez žiranata za ogrijev, lijekove, ali i slavlja
Iz udruženja za zaštitu potrošača upozoravaju da je ekspanzija mikrokredita direktan odraz pada životnog standarda i nemogućnosti stanovništva da osnovne životne potrebe pokrije iz redovnih primanja:
- Egzistencijalni troškovi: Najugroženije kategorije, posebno penzioneri, pozajmice uzimaju radi nabavke ogrijeva pred zimu, kupovine neophodnih lijekova, plaćanja komunalnih računa ili pružanja finansijske pomoći mlađim članovima porodice;
- Finansiranje proslava: Zabilježen je i rastući trend uzimanja brzih pozajmica za organizaciju porodičnih svečanosti, poput proslava punoljetstava, čiji troškovi nerijetko višestruko prevazilaze realnu platežnu moć domaćinstava;
- Izostanak garancija kao mamac: Minimalna dokumentacija, brzina isplate i odsustvo zahtjeva za žirantima ili kolateralom glavni su razlozi zbog kojih građani koji nemaju kreditnu sposobnost u komercijalnim bankama pristaju na višestruko nepovoljnije uslove.
Kašnjenja skočila za 28 odsto, dobit sektora na 27,7 miliona KM
Posljedice skupog zaduživanja već se jasno ocrtavaju u bilansima rizičnih plasmana. Iznos kredita sa kašnjenjem u otplati porastao je za 28 procenata (odnosno za četiri miliona KM) u odnosu na kraj prošle godine, što ukazuje na to da sve veći broj korisnika upada u dužničku spiralu iz koje ne može samostalno da izađe.
S druge strane, za same mikrokreditne organizacije poslovni ambijent u Srpskoj donosi rekordne finansijske rezultate. U prvoj polovini 2026. godine MKO sa sjedištem u Republici Srpskoj ostvarile su neto dobit od 27,7 miliona KM.
To predstavlja rast profita od čak 29 odsto u poređenju sa istim periodom prethodne godine, potvrđujući da teret visokih kamata direktno generiše istorijske zarade finansijskih posrednika dok se građani bore sa osnovnim životnim troškovima.