Istraživanje u Njujorku pratilo je izloženost zagađenju tokom trudnoće i razvoj djece u prvim godinama života. Rezultati daju dodatni razlog da vazduh posmatramo kao pitanje dječje budućnosti.
Kada razmišljamo o tome šta je djetetu potrebno za dobar početak, obično govorimo o ishrani, sigurnosti, vrtiću i vremenu koje mu posvećujemo. Novo istraživanje Univerziteta Columbia podsjeća na uslov koji se ne može obezbijediti samo unutar porodice: kvalitet vazduha koji majka udiše tokom trudnoće.
Studija objavljena u časopisu Environmental Health u avgustu 2026. obuhvatila je podatke iz više grupa majki i djece uključenih u istraživanja između 1998. i 2020. godine. U analizi razvojnih rezultata bilo je 1.109 djece. Praćena je prenatalna izloženost sitnim česticama PM2,5, azot-dioksidu i policikličnim aromatičnim ugljovodonicima, a razvoj djece procjenjivan je u dobi od jedne, dvije i tri godine.
Osnovni nalaz bio je ohrabrujući: u razdoblju opadanja zagađenja poboljšavali su se i rezultati razvojnih testova. Istraživači su u analizi uzeli u obzir više drugih činilaca, uključujući obrazovanje majke, pol djeteta, trajanje trudnoće i prisustvo pušača u domaćinstvu. Povezanost je bila naročito izražena u ranijoj grupi, koja je bila izložena višim nivoima zagađenja.
Columbia navodi da su poboljšanju vazduha doprinijele promjene u gradskom prevozu, gorivima i grijanju. Na uzorku korištenom u ovoj analizi prosječna izloženost PM2,5 i azot-dioksidu smanjena je za približno trećinu u posmatranom periodu. To su promjene koje zahtijevaju javne odluke i sprovođenje mjera kroz godine.
Rezultate treba čitati precizno. Ovo nije eksperiment koji dokazuje da je samo jedna mjera proizvela određeni napredak svakog djeteta. Razvojni testovi takođe nisu dozvola za naslov o djeci koja su postala određeni procenat ‘pametnija’. Studija pokazuje povezanost na nivou grupa, uz ograničenja koja autori navode. Slabije veze pri nižim nivoima zagađenja ne znače da su ti nivoi dokazano bezbjedni.