DNK virusa ovčijih boginja pronađena je u pergamentu starom više od 1.000 godina, pružajući prvi genetski dokaz da je ova bolest bila prisutna među ovcama mnogo prije moderne ere.
Do neobičnog otkrića došao je međunarodni istraživački tim predvođen naučnicima sa University College Dublin, analizirajući DNK izdvojenu iz životinjskih koža korištenih za izradu pergamenta.
Istraživanje je objavljeno u časopisu Science Advances, a naučnici vjeruju da bi rezultati mogli pomoći u razumijevanju i budućoj kontroli bolesti koja ne predstavlja opasnost za ljude, ali već hiljadama godina pogađa ovce i koze.
Virus pronađen u srednjovjekovnim rukopisima
Među analiziranim materijalima bila su i Jevanđelja iz Yorka, rukopisi stari oko 1.000 godina koji spadaju među najvrjednije srednjovjekovne iluminirane rukopise.
Pergament se u prošlosti izrađivao od kože ovaca, koza i goveda. Budući da se životinjska koža može očuvati stoljećima, u njoj mogu ostati molekularni tragovi zdravstvenog stanja životinje u trenutku kada je uginula.
U nekoliko uzoraka istraživači su pronašli DNK virusa ovčijih boginja, i to na više stranica istog rukopisa.
To ukazuje da su za izradu tih pergamenata korištene kože životinja koje su bile zaražene virusom.
Virus gotovo nepromijenjen hiljadama godina
Najzanimljiviji dio otkrića odnosi se na genetiku virusa.
Analiza je pokazala da je genom virusa ovčijih boginja ostao izuzetno stabilan tokom posljednjih nekoliko hiljada godina.
To je značajna razlika u odnosu na neke druge viruse, uključujući virus ljudskih boginja, čiji se genom kroz vrijeme mijenjao.
Naučnici sada imaju mogućnost da kroz DNK sačuvanu u drevnim životinjskim kožama prate evoluciju bolesti kroz hiljade godina.
Drevne knjige tako su postale svojevrsni vremenski kapsuli – ne samo za ljudsku istoriju i kulturu, već i za istoriju bolesti koje su pogađale životinje.