El Ninjo je zvanično počeo i prognozira se da će ojačati u veoma snažan ili “Super El Ninjo”, uz velike promjene u globalnim vremenskim obrascima i još topliju klimu, navodi se u novom izvještaju koji je u četvrtak ujutru objavila Nacionalna uprava za okeane i atmosferu.
El Ninjo je periodični vremenski obrazac u tropskom dijelu Tihog okeana koji mijenja vjetrove i karakterišu ga neuobičajeno tople vode u centralnom i istočnom Pacifiku. Ove promjene u vjetrovima i temperaturama okeana imaju posledične efekte na vremenske obrasce širom svijeta.
Centar za klimatske prognoze NOAA procenjuje da ovaj El Ninjo ima 63 odsto šanse da postane “veoma snažan” (kolokvijalno poznat kao Super El Ninjo) i jedan od “najvećih El Ninjo događaja u istorijskim zapisima koji se vode od 1950. godine”, piše CNN.
Kao pokazatelj sigurnosti Centra u ovu prognozu, procjenjuje se sa 100 odsto vjerovatnoće da će El Ninjo trajati tokom jeseni, kao i sa izuzetno velikom vjerovatnoćom da će se nastaviti tokom zime.
Da bi se smatrao Super El Ninjom, temperature vode u tropskom Pacifiku moraju biti više od dva stepena iznad prosjeka. Neki pouzdani kompjuterski modeli sugerišu da će taj prag biti znatno premašen.
Tokom posljednjih nekoliko mjeseci velike količine neuobičajeno tople vode premještale su se iz zapadnog Pacifika ka istočnom tropskom Pacifiku pod uticajem promena vjetrova. Ova neuobičajeno topla voda putovala je na dubinama od oko 180 do 300 metara ispod površine okeana i sada počinje da se podiže ka površini mora hiljadama kilometara istočnije, bliže Južnoj Americi. Slična dinamika zabilježena je tokom prethodnih intenzivnih El Ninjo epizoda.
Događaji Super El Ninja relativno su rijetki, a posljednji su se dogodili 2015-2016, 1997-1998. i 1982-1983. godine.
Pošto El Ninjo podrazumijeva prenos velike količine toplotne energije iz okeana u atmosferu, ovaj fenomen ima posljedice i po globalnu klimu. On povećava prosečne globalne temperature na površini Zemlje povrh trenda zagrijavanja izazvanog ljudskim aktivnostima i zagađenjem iz fosilnih goriva, praktično garantujući da će 2027. godina nadmašiti 2024. i postaviti novi rekord kao najtoplija godina na planeti.
Kako bi El Ninjo mogao da utiče
El Ninjo povećava vjerovatnoću pojave određenih vremenskih i klimatskih ekstrema, uključujući toplotne talase, poplave i suše, u zavisnosti od regiona. U Sjedinjenim Američkim Državama njegovi efekti su najizraženiji tokom zimskih mjeseci.
Uragani: Iako El Ninjo može značajno da pojača sezonu uragana u centralnom i istočnom Pacifiku, on uglavnom smanjuje broj uragana u Atlantiku. Snažniji El Ninjo događaji, poput ovog, povećavaju vjerovatnoću da će se ovi efekti ispoljiti.
Veze sa sezonom uragana mogle bi da predstavljaju problem za jugozapad SAD i Havaje, u zavisnosti od putanje pojedinačnih oluja.
Zima u SAD: Uobičajeno se bilježe temperature više od prosjeka od sjevernih dijelova SAD do zapadne Kanade i Aljaske, mada to ne isključuje povremene prodore hladnijeg vremena. Južni pojas SAD često je vlažniji i hladniji jer aktivnija mlazna struja usmjerava više oluja preko ovog regiona, prenosi Hia, Rojters.
Kalifornija bi mogla da doživi češće pojave takozvanih “atmosferskih reka”, kada mlazna struja puna vlage udara u kopno, mada je teško predvidjeti koji dio države bi bio najviše pogođen.
Poplave, vrućine i suše: Neki regioni, poput Australije i Indonezije, skloni su sušama i toplotnim talasima tokom El Ninja, što može dovesti do šumskih požara i problema sa snabdjevanjem vodom.
Tokom ljeta monsunske kiše su slabije u Indiji i jugoistočnoj Aziji, a već postoje znaci da se to dešava. Smanjena količina padavina u ovim oblastima može dodatno da pojača ekstremne ljetnje vrućine.
Karibi takođe često trpe suše tokom El Ninja. Tople i suve zime tipične su za dijelove južne i istočne Azije. Uslovi suše mogli bi da se pogoršaju u jugoistočnoj Africi tokom leta na južnoj hemisferi, od decembra do februara. U međuvremenu, oblasti bliže Rogu Afrike mogle bi da se suoče sa obilnim poplavnim kišama u periodu od oktobra do januara.
Pored toga, dio jugoistočne Južne Amerike sklon je obilnijim padavinama tokom godina sa El Ninjom, dok jugoistočni Brazil beleži temperature više od uobičajenih. Širok pojas severne Južne Amerike, koji se proteže do dijelova Centralne Amerike, obično je suvlji od proseka od jula do decembra. Sjeverozapadna Južna Amerika, uključujući Peru, sklona je obilnim padavinama izazvanim El Ninjom u periodu od januara do maja zbog blizine neuobičajeno toplih okeanskih voda.
Okeani: El Ninjo događaji mogu da izazovu rasprostranjene morske toplotne talase i izbjeljivanje korala, s obzirom na osjetljivost korala na više temperature okeana. Sami morski toplotni talasi takođe mogu da utiču na regionalne vremenske obrasce.
Ekonomske posljedice: Istraživanja su pokazala da snažni El Ninjo događaji mogu da uspore privredni rast država kroz gubitke izazvane katastrofama, poremećaje u snabdjevanju hranom i druge posljedice.
Ali to nije sve: pojedinačni El Ninjo događaji, čak i veoma snažni, ne prate uvek isti obrazac posljedica i biće iznenađenja.
Postoji dodatna doza neizvjesnosti u vezi sa posljedicama ovog Super El Ninja jer se odvija u trenutku kada je svijet već znatno topliji od prosjeka zbog globalnog zagrevanja izazvanog zagađenjem iz fosilnih goriva, pa postoje pitanja o tome koliko bi to moglo dodatno da pojača ekstremne vremenske događaje povezane sa El Ninjom.
Ukratko, nikada do sada nije postojao El Ninjo, a kamoli Super El Ninjo, u vrijeme kada je osnovna klima na planeti bila ovako topla kao danas.