Ipak te iste vlasti sada žele sve nevladine organizacije koje
apliciraju na projekte kod istih donatora označiti “agentima stranog
uticaja” što predviđa novi zakon o javnosti rada neprofitnih
organizacija koji je u formi nacrta usvojen u Narodnoj skupštini RS.
Javnu raspravu o ovom zakonu danas su napustili predstavnici civilnog
društva i iznijeli samo jedan zahtjev, a to je da se ovaj zakon povuče
iz procedure.
Po podacima Američke agencije za međunarodni razvoj (USAID)
proteklih godina Republika Srpska dobila je 620 miliona dolara kroz
projekte i ulaganja u ekonomske aktivnosti, demokratiju, finansijsku
obnovu i infrastrukturu.
Ipak
u manje od godinu dana Milorad Dodik se zahvaljivao USAID-u na
projektima za Republiku Srpsku i optuživao taj isti USAID da finansira
nevladine organizacije zbog čega i zagovara donošenje “zakona o stranim
agentima”.
USAID
je između ostalog u Republici Srpskoj finansirao projekte izrade
registra poreskih i neporeskih davanja, unapređenja trezorskog načina
poslovanja zdravstvenih ustanova, sistema za kontrolu i naplatu
doprinosa, registra inspekcijskih postupaka i sl.
Ovaj zakon na
spisak stranih agenata trebao bi staviti i sve organizacije koje primaju
sredstva kroz projekte Evropske unije čiji je najveći korisnik opet
vlast u Republici Srpskoj. Istoga dana kad su poslanici glasali za ovaj
zakon predstavnici Vlade RS u Doboju su obučavali nevladine organizacije u pisanju EU projekata iako će po novom zakonu svaka organizacija koja dobije projekat po automatizmu postati “strani agenti”.
Po
podacima delegacije EU, Republika Srpska povukla je stotine miliona
eura bespovratnih sredstava kroz različite projekte. Cijela Bosna i
Hercegovina dobila je od 2007. do 2013. godine, kroz program IPA I 610
miliona eura, a u periodu od 2014. do 2020. godine kroz program IPA II
552,1 miliona eura a neki od najznačajnijih projekta realizovani su
upravo u Republici Srpskoj.
Osim infrastrukture EU kroz projekte u Republici Srpskoj pruža i podršku institucijama za unapređenje sistema, struktura, politika i zakonodavstva. Ipak uprkos svemu vlasti u RS pokušavaju kroz donošeje ovog zakona na svojevrsnu crnu listi staviti organizacije i medije koje apliciraju na projekte kod tih istih donatora i na taj način stvoriti osnov za obračun sa svima koji nisu pod kontrolom vlasti. Zbog toga su predstavnici TI BiH da današnjoj javnoj raspravi podnijeli zahtjev za povlačenje ovog zakona iz procedure jer se njime krše osnovna ljudska prava na slobodu udruživanja, krši Ustav Republike Srpske, BiH i Evropska konvencija o ljudskim pravima i slobodama.