Nova karta svijeta trebalo bi da ispravi višedecenijske geografske deformacije Merkatorove projekcije, ali je njen prikaz Krima izazvao diplomatski spor. Ukrajina je odbila da podrži rezoluciju, dok UN tvrdi da karta ne prejudicira pitanje granica i suvereniteta.
Nova karta svijeta koju je Generalna skupština Ujedinjenih nacija podržala 4. septembra izazvala je burnu reakciju Ukrajine zbog načina na koji je na njoj prikazan Krim, prenosi Index.hr
Riječ je o projekciji Equal Earth, koja bi trebalo da zamijeni dominantnu Merkatorovu projekciju u dijelu međunarodnih kartografskih prikaza, prvenstveno zato što znatno realnije prikazuje stvarne površine kontinenata.
Međutim, na verziji karte koja je korištena u okviru inicijative, Krim je vizuelno odvojen od ostatka Ukrajine i označen drugačijom, svjetlijom nijansom. Istovremeno, nije označen istom bojom kao ostatak ruske teritorije.
Kijev: „Krim je Ukrajina“
Ukrajina je zbog takvog prikaza odlučila da se uzdrži od glasanja o rezoluciji, iako je podržavala osnovnu ideju da se promijeni način na koji se prikazuju površine kontinenata.
Ukrajinska delegacija pri UN-u ocijenila je da način prikazivanja okupiranih teritorija predstavlja problem sa stanovišta teritorijalnog integriteta i međunarodnog prava. Kijev posebno upozorava da bi takva praksa mogla stvoriti presedan u budućim međunarodnim kartografskim prikazima.
Ukrajinska poslanica Kira Rudik poručila je da je zbog Krima Ukrajina morala da ostane uzdržana.
„U 2026. godini UN-u ne bi trebalo da bude potreban podsjetnik: Krim je Ukrajina“, napisala je Rudik na društvenoj mreži X.
Iz ukrajinskog ugla, problem nije samo u samoj boji na karti, već u mogućnosti da se vizuelnim prikazom stvori utisak da Krim predstavlja zasebnu teritorijalnu cjelinu.
Rezoluciju podržale 164 države
Rezoluciju pod nazivom „Ispravimo kartu“ („Correct the Map“) pokrenuo je Togo uz podršku Afričke unije, a njen cilj je promjena načina na koji se u svijetu prikazuju veličine država i kontinenata.
Za dokument su glasale 164 države, dok su protiv bile samo Sjedinjene Američke Države. Šest država bilo je uzdržano — Ukrajina, Srbija, Estonija, Gruzija, Litvanija i Moldavija.
Važno je, međutim, da rezolucija nije pravno obavezujuća i ne znači da je UN zabranio Merkatorovu projekciju. Njome se promoviše korištenje projekcije Equal Earth kao načina da se realnije prikažu površine kopna.
Merkatorova projekcija, razvijena još u 16. vijeku, značajno uvećava područja bliža polovima. Zbog toga, na tradicionalnim kartama, Grenland može izgledati približno kao Afrika, iako je Afrika višestruko veća.
Equal Earth je razvijena upravo sa ciljem da površine kontinenata prikaže proporcionalnije njihovoj stvarnoj veličini.
EU: Karta ne mijenja granice
Evropska unija podržala je rezoluciju, ali je istovremeno naglasila da njeno usvajanje ne predstavlja zauzimanje stava o teritorijalnim sporovima.
U obrazloženju je navedeno da se rezolucija ne odnosi na pitanja suvereniteta, teritorijalnog statusa, razgraničenja ili međunarodno priznatih granica država, niti ih mijenja.
Drugim riječima, podrška novoj kartografskoj projekciji ne bi trebalo da znači priznavanje bilo čije kontrole nad spornim teritorijama.
Isto tako, rezolucija ne nalaže državama da prestanu koristiti Merkatorovu projekciju u oblastima u kojima je ona praktično potrebna, poput pomorske i vazdušne navigacije.
Vašington jedini glasao protiv
Sjedinjene Američke Države bile su jedina država koja je glasala protiv rezolucije.
Američka predstavnica kritikovala je inicijativu, ocjenjujući da se iza nje nalazi širi ideološki projekat i da se pažnja međunarodne organizacije usmjerava na pitanja koja, prema stavu Vašingtona, nisu među prioritetnim problemima kojima bi UN trebalo da se bavi.
S druge strane, zagovornici Equal Earth projekcije tvrde da način na koji je svijet decenijama prikazivan nije samo tehničko pitanje, već da kartografija utiče i na percepciju relativnog značaja pojedinih država i kontinenata.
Tako je rezolucija koja je trebalo da bude prvenstveno kartografska i naučna inicijativa dobila i izrazito političku dimenziju — upravo zbog načina na koji je na novoj karti prikazan Krim.