Povodom 25. godišnjice terorističkih napada na Sjedinjene Američke Države, Centralna obavještajna agencija (CIA) objavila je desetine deklasificiranih dokumenata o Osami bin Ladenu i Al-Qaidi.
Riječ je o predsjedničkim dnevnim brifinzima koje su američke obavještajne službe pripremale za najviše državne zvaničnike. Direktor CIA-e John Ratcliffe objavljivanje dokumenata opisao je kao čin izuzetne transparentnosti i najveće pojedinačno objavljivanje ove vrste materijala.
Objavljeni dosijei obuhvataju period od februara 1998. do 12. septembra 2001. godine. Pokazuju da su američki analitičari detaljno pratili kretanje Bin Ladena, izvore finansiranja njegove organizacije i planove Al-Qaide za izvođenje napada na teritoriji SAD-a.
Planovi Al-Qaide
Izvještaji iz 1998. i 1999. godine ukazuju na to da je Bin Laden pokušavao doći do materijala potrebnih za izradu takozvanih prljavih bombi. Njegova organizacija, prema dostupnim podacima, provodila je i eksperimente s biološkim i hemijskim agensima.
U jednom biltenu iz septembra 1998. navedena je mogućnost da Al-Qaida avion napunjen eksplozivom usmjeri prema nekom američkom gradu. Kao primarna potencijalna meta označen je Washington.
Dokument iz decembra iste godine opisuje kako su pripadnici Al-Qaide prošli obuku za izvođenje otmica. Prema navodima iz izvještaja, tokom probne akcije na neimenovanom aerodromu u New Yorku uspjeli su izbjeći sigurnosne provjere.
Upozorenje Bushu
Posebnu pažnju privlači dokument iz augusta 2001. godine, nastao samo mjesec prije napada. Tadašnji predsjednik SAD-a George W. Bush upozoren je da je Bin Laden i dalje odlučan izvesti napad na američkom tlu.
U brifingu su spomenute „sumnjive aktivnosti koje odgovaraju pripremanju otmica“. Istovremeno je Federalni istražni biro (FBI) širom zemlje vodio približno 70 istraga povezanih s Bin Ladenom i njegovom terorističkom mrežom.
Deklasificirani materijali donose i podatke o odnosu talibana prema vođi Al-Qaide. Talibanske vlasti u Afganistanu odbijale su ga izručiti, pozivajući se na „zahvalnost za pomoć tokom sovjetske okupacije“.
Širina saznanja
Uporedo s dokumentima CIA-e, Američki nacionalni arhiv objavio je seriju zapisa komisije koja je istraživala napade 11. septembra. Među njima su intervjui s ključnim zvaničnicima za nacionalnu sigurnost iz administracija Billa Clintona i Georgea W. Busha.
Iako su pojedini dijelovi dokumenata i dalje redigovani, objavljeni materijal pokazuje koliko su američke službe znale o namjerama, aktivnostima i sposobnostima Al-Qaide prije napada.
Dokumenti ne donose potpuno nova otkrića o načinu na koji je izveden napad 11. septembra 2001. godine, ali pružaju detaljniji uvid u obavještajna upozorenja koja su godinama stizala do najviših američkih zvaničnika.