Odluka Donalda Trumpa da zaustavi raspoređivanje sistema izazvala zabrinutost u Njemačkoj i NATO
Odluka Sjedinjenih Američkih Država da obustave planirano raspoređivanje krstarećih raketa dugog dometa u Evropi izazvala je snažne reakcije u bezbjednosnim i političkim krugovima. Analitičari upozoravaju da bi ovaj potez mogao ostaviti ozbiljan vakuum u odbrambenim kapacitetima, posebno kada je riječ o odnosu prema Rusiji.
Ključne tačke
- Otkazano raspoređivanje raketa tipa Tomahawk
- Plan je prethodno dogovoren tokom mandata Joe Biden
- Njemačka trenutno nema adekvatnu zamjenu za ove sisteme
- Stručnjaci upozoravaju na „sigurnosni jaz“
- Pritisak na Evropu da razvije vlastite vojne kapacitete
Prema navodima medija, odluka administracije Donalda Trumpa da zaustavi raspoređivanje krstarećih raketa u Njemačkoj predstavlja značajan zaokret u bezbjednosnoj politici Zapada. Riječ je o sistemima dugog dometa, uključujući Tomahawk, čiji domet doseže i do 2.500 kilometara.
Ovi sistemi su prvobitno planirani kao privremeno rješenje, dogovoreno tokom mandata Joe Bidena, kako bi se ojačao evropski dio NATO dok zemlje članice ne razviju vlastite kapacitete.
Stručnjaci sada upozoravaju da Njemačka nema adekvatnu alternativu koja bi mogla djelovati kao protuteža ruskim raketnim sistemima, posebno onima raspoređenim u strateški važnim oblastima poput Kalinjingrada. Prema njihovim procjenama, odsustvo ovakvih sistema ne znači samo slabiju sposobnost odgovora, već i smanjen efekat odvraćanja.
U bezbjednosnim analizama ističe se da je upravo odvraćanje ključna funkcija ovakvog naoružanja – njegova prisutnost smanjuje vjerovatnoću eskalacije, jer potencijalnom protivniku jasno signalizira kapacitet za odgovor.
Odluka Washingtona dodatno povećava pritisak na evropske zemlje da ubrzaju razvoj sopstvenih vojnih tehnologija. Iako postoje inicijative za razvoj zajedničkih evropskih raketnih sistema, njihova realizacija očekuje se tek u narednim godinama, pa čak i deceniji.
U međuvremenu, Njemačka i njeni saveznici suočavaju se sa novom bezbjednosnom realnošću, u kojoj balans snaga postaje sve kompleksniji, a potreba za strateškim prilagođavanjem sve izraženija.