Preduzetnik rođen u Rusiji izgradio je jednu od najvećih svjetskih platformi za razmjenu poruka, prije nego što je postao meta sve intenzivnijih pravnih istraga u više zemalja.
Durov, koji sebe opisuje kao libertarijanca i zagovornika privatnosti, godinama se opirao zahtjevima vlasti za pristup podacima korisnika, dok je Telegram istovremeno bio izložen sve većem regulatornom pritisku.
Ruske vlasti u srijedu su optužile osnivača Telegrama Pavela Durova za pomaganje terorističkih aktivnosti i pokrenule proceduru za njegovo stavljanje na međunarodnu potjernicu.
U saopštenju Federalne službe bezbjednosti Rusije, FSB-a, navodi se da administracija Telegrama nije uklonila kanale, razgovore i botove koji su se „aktivno koristili od strane ukrajinskih specijalnih službi za planiranje terorističkih napada i masovnih ubistava u Rusiji“.
Krivična djela koja su navodno počinjena posredstvom ove platforme za razmjenu poruka dovela su do brojnih žrtava, uključujući žene i djecu, te prouzrokovala višemilionsku štetu, dodaje se u saopštenju.
Bezbjednosna služba tvrdi da su se pripadnici ukrajinskih obavještajnih službi predstavljali kao mlade žene na Telegramovom servisu za upoznavanje „Daivinchik“, kako bi regrutovali ruske muškarce za terorističke aktivnosti.
Od jula prošle godine vlasti su u 16 ruskih regiona uhapsile 46 korisnika ovog servisa, optuženih za napade na policajce i podmetanje požara prema instrukcijama ukrajinskih obavještajnih službi.
Ukoliko bude proglašen krivim, Durovu prema ruskom zakonu prijeti kazna zatvora od osam do 15 godina ili doživotni zatvor.
Od studentskog preduzetnika do tehnološkog milijardera
Durov je rođen 10. oktobra 1984. godine u Lenjingradu, današnjem Sankt Peterburgu, i odrastao je u akademskoj porodici. Njegov otac je profesor klasične filologije na Državnom univerzitetu u Sankt Peterburgu, dok mu je majka predavala istoriju.
Dio djetinjstva proveo je u Italiji i pohađao osnovnu školu u Torinu, gdje je njegov otac predavao ruski jezik na lokalnom univerzitetu, prije nego što se porodica vratila u Rusiju.
Nakon što je 2001. godine s odličnim uspjehom završio Akademsku gimnaziju u Sankt Peterburgu, Durov je 2006. diplomirao englesku filologiju i prevođenje na Državnom univerzitetu u Sankt Peterburgu.
Još kao student napravio je internet forum koji je kasnije prerastao u VKontakte, najveću rusku društvenu mrežu, pokrenutu 2006. godine i često opisivanu kao ruski pandan Facebooku.
Durovljevi odnosi s ruskim vlastima navodno su se pogoršali tokom njegovog rada u VKontakteu.
Prema medijskim izvještajima, bezbjednosne službe tražile su pristup podacima korisnika i uklanjanje određenih internet-zajednica, zahtjeve kojima se Durov, kako je javno govorio, protivio.
Otprilike u istom periodu održao je privatni sastanak s ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom.
Prema Durovljevom svjedočenju, kasnije prenesenom u biografiji novinara Nikolaja Kononova, Putin je kritikovao sadržaj objavljivan na VKontakteu, uključujući pornografiju i piratske filmove.
Durov je kasnije rekao da je taj sastanak dodatno učvrstio njegov osjećaj da razlozi zbog kojih bi ostao u Rusiji „postepeno nestaju“.
Durov je 2014. godine prodao preostalih 12 odsto udjela u VKontakteu i povukao se s mjesta izvršnog direktora kompanije.
Nakon toga napustio je Rusiju, a kasnije objavio esej pod naslovom „Sedam razloga da se ne vratim“, u kojem je kao neke od razloga za svoju odluku naveo ono što je opisao kao „nepostojanje nezavisnih sudova i obilje međusobno protivrječnih zakona“.
Po odlasku iz VKontaktea, Durov se u potpunosti posvetio razvoju Telegrama, platforme za razmjenu poruka koju je pokrenuo godinu ranije.
Uspon Telegrama i globalno širenje
Durov je Telegram predstavio u avgustu 2013. godine kao besplatnu platformu za razmjenu poruka dostupnu na različitim uređajima, s velikim naglaskom na privatnost.
Aplikacija je brzo prerasla u jednu od najpopularnijih svjetskih platformi za razmjenu poruka.
U aprilu 2018. godine sud u Moskvi naredio je blokiranje Telegrama u Rusiji, nakon što je kompanija odbila da bezbjednosnim službama preda ključeve za enkripciju. Vlasti su ograničenja ukinule 2020. godine.
Nakon odlaska iz VKontaktea, Durov se u potpunosti usredsredio na razvoj Telegrama.
U Dubai se preselio 2017. godine, navodeći kao razloge povoljno poslovno okruženje u emiratu i nepostojanje poreza na dohodak. Sjedište Telegrama osnovao je u Dubai Media Cityju.
Državljanin više zemalja
Durov je tokom godina stekao više državljanstava.
Državljanstvo Svetog Kits-a i Nevisa dobio je kroz investicioni program te zemlje, nakon što je uplatio doprinos od 250.000 dolara.
Durov je rekao da je pasoš dobio 2013. godine, u vrijeme sve većih problema u Rusiji i sukoba s ruskim vlastima.
Godine 2021. postao je državljanin Francuske i Ujedinjenih Arapskih Emirata.
Francuska mu je dodijelila državljanstvo kao priznanje za njegov doprinos ekonomskom razvoju zemlje i međunarodnim poslovnim odnosima, dok su UAE uveli zakonske izmjene koje su omogućile dodjeljivanje državljanstva investitorima i visokokvalifikovanim stručnjacima.
Forbes je 2021. Durova proglasio najbogatijim stanovnikom UAE. Njegovo bogatstvo te godine procijenjeno je na 17,2 milijarde dolara, čime se svrstao među najbogatije svjetske tehnološke preduzetnike.
Libertarijanska filozofija i način života
Durov sebe već dugo opisuje kao „libertarijanca“ koji zagovara ličnu slobodu, dobrovoljno udruživanje i minimalno miješanje države.
Poznat je i po disciplinovanom načinu života. Durov tvrdi da ne pije alkohol, ne gleda televiziju i ne konzumira nikotin, šećer, brzu hranu, kafu, crni ili zeleni čaj.
Drugima je takođe preporučivao da izbjegavaju meso i farmaceutske proizvode.
Tečno govori engleski, njemački, francuski, italijanski, španski, persijski i latinski, a rekao je da je engleski jedini jezik koji smatra neophodnim.
Među njegovim najpoznatijim javnim izjavama jeste zapažanje da je „naša pažnja naš najvredniji resurs“ i da je „komunikacija precijenjena“, pri čemu je tvrdio da su periodi samoće često produktivniji od neprekidnih razgovora.
Pravne istrage i izvan Rusije
Slučaj u Rusiji nije prvi veliki pravni izazov s kojim se Durov suočio.
U avgustu 2024. godine priveden je u Francuskoj u okviru istrage o navodnoj ulozi Telegrama u omogućavanju kriminalnih aktivnosti.
Francuski tužioci tvrdili su da su nedovoljna moderacija sadržaja i ograničena saradnja s policijom otežavali istrage o trgovini drogom, pranju novca, prevarama i drugim krivičnim djelima.
Optužbe su obuhvatale saučesništvo u upravljanju internet-platformom koja se navodno koristila za nezakonite finansijske transakcije, kao i odbijanje da se ovlaštenim organima dostave tražene informacije.
Durov je kasnije pušten uz kauciju od pet miliona evra i prvobitno mu je bilo zabranjeno da napusti Francusku.
Francuski mediji izvijestili su krajem 2025. godine da su ograničenja putovanja ukinuta.
Privatni život
Uprkos globalnoj prepoznatljivosti, Durov svoj privatni život uglavnom drži daleko od javnosti, iako povremeno dijeli lične informacije na svom zvaničnom Telegram kanalu.
Više puta je rekao da nikada nije bio oženjen i da više voli da živi sam.
U intervjuu za francuski magazin Le Point 2025. godine rekao je da je zakonski otac šestoro djece rođene u vezama s tri različite žene.
Takođe je izjavio da je kao donor biološkog materijala pomogao više od 100 parova u 12 zemalja da postanu roditelji, zbog čega je biološki otac više od 100 djece.