Vulkan Erebus na Antarktiku svakodnevno izbacuje oko 80 grama mikroskopskih kristala čistog zlata, a naučnici ni nakon više od tri decenije ne mogu objasniti kako nastaju.
Na ledenom Antarktiku nalazi se jedan od najneobičnijih vulkana na planeti. Mount Erebus jedini je poznati aktivni vulkan koji u atmosferu izbacuje kristale elementarnog, odnosno čistog zlata, koje vjetrovi mogu odnijeti i do 1.000 kilometara od mjesta erupcije.
Iako na prvi pogled izgleda poput drugih aktivnih vulkana koji izbacuju lavu, pepeo i vrele gasove, Erebus krije jedinstvenu tajnu. Naučnici su utvrdili da se u oblacima vulkanskih gasova nalaze i mikroskopski kristali čistog zlata.
Prema podacima koje prenosi Science Alert, vulkan svakog dana izbaci oko 80 grama zlatne prašine u obliku kristala veličine između 20 i 60 mikrometara. Snažni antarktički vjetrovi potom ih mogu raznijeti i do 1.000 kilometara, a vjerovatno i dalje.
Zašto je Erebus jedinstven?
Prisustvo zlata u vulkanskim gasovima nije rijetkost. Na primjer, Mount Etna može dnevno izbaciti i nekoliko kilograma zlata.
Međutim, kod većine vulkana zlato je vezano u hemijskim jedinjenjima ili se oslobađa u gasovitom obliku. Erebus je, prema dosadašnjim naučnim saznanjima, jedini vulkan kod kojeg je direktno potvrđeno da u atmosferu izbacuje kristale elementarnog, odnosno čistog zlata.
Misterija koja traje više od 30 godina
Iako je ovaj fenomen poznat još od devedesetih godina prošlog vijeka, naučnici i dalje nemaju konačan odgovor kako nastaju kristali čistog zlata.
Jedna teorija pretpostavlja da se zlato izdvaja iz vulkanskih gasova tokom njihovog hlađenja i tada kristališe. Međutim, problem predstavlja činjenica da gasovi sadrže veoma male količine zlata, pa je spontano formiranje pravilnih kristala u takvim uslovima teško objasniti.
Druga hipoteza sugeriše da kristali nastaju na kori koja se formira na površini jezera lave, nakon čega ih snažni tokovi vrelih gasova podižu visoko u atmosferu.
Bez obzira na brojne studije, vulkan Erebus i dalje ostaje jedna od najvećih geoloških misterija, potvrđujući da priroda i danas krije procese koje nauka još nije u potpunosti uspjela objasniti.