Japanski Nacionalni institut za polarna istraživanja (NIPR) izdao je ozbiljno upozorenje: arktički morski led dostigao je rekordno nisku razinu nakon neobično visokih temperatura u dva ključna područja. Godišnji zimski maksimum arktičkog leda, trenutak u godini kada bi pokrivenost ledom trebala biti najveća, sada je manji nego ikada otkako su satelitska posmatranja počela 1979. godine.
Na svom najvećem izmjerenom opsegu, zabilježenom 13. marta, led je prekrivao 13,76 miliona kvadratnih kilometara. To je tek neznatno manje od prethodnog rekordno niskog maksimuma iz marta 2025. godine, kada je pokrivenost ledom bila šest posto ispod prosjeka za period od 1991. do 2010. U poređenju s tim prethodnim rekordom, arktički ledeni pokrivač bio je ove godine manji za oko 30.000 kvadratnih kilometara.
Visoke temperature
Istraživači uzrok rekordno niskog maksimuma pronalaze u neuobičajeno visokim temperaturama u Ohotskom moru kod Rusije te u Baffinovom zaljevu uz sjevernu obalu Kanade. U tim područjima led jednostavno nije uspio da se formira kako bi trebao.
Podatke su prikupili putem satelita SHIZUKU japanske svemirske agencije, a analiza je pokazala da su temperature u tim područjima između januara i februara bile znatno iznad normalnih vrijednosti, što je ozbiljno otežalo stvaranje leda. Uz to, jaki jugoistočni vjetrovi u kombinaciji s toplom vodom u Ohotskom moru doveli su do toga da je led počeo da opada već 19. februara usred zime.
Poređenje sa stanjem iz 2010. godine jasno pokazuje razmjere problema: granica arktičkog leda u martu 2026. bila je nekoliko kilometara južnije nego ranije, posebno u Ohotskom moru i Baffinovom zaljevu.
U svom saopštenju NIPR navodi: „Postoje zabrinutosti da bi promjene arktičkog morskog leda mogle dostići tačku bez povratka usred napredujućeg globalnog zagrijavanja, što bi moglo pokrenuti niz posljedica u globalnom klimatskom sistemu.”
Posljedice globalnog zatopljavanja
Arktički morski led se inače povećava tokom zime i smanjuje tokom ljeta. Međutim, u sezoni 2025–2026. ostao je na niskim nivoima tokom cijele zime, što je dovelo do rekordno niskog zimskog maksimuma.
Naučnici već dugo upozoravaju da globalno zagrijavanje ugrožava opstanak morskog leda. Neka istraživanja sugeriraju da bi prvo potpuno ljeto bez leda moglo doći već 2027. godine.
Simulacije pokazuju da bi se to moglo dogoditi u roku od 9 do 20 godina, bez obzira na mjere koje se poduzmu.
Morski led ne podiže direktno nivo mora kada se topi, ali ima ključnu ulogu u regulaciji klime jer reflektuje sunčevu energiju. Njegov nestanak bi doveo do zagrijavanja okeana i poremećaja vremenskih obrazaca širom svijeta, uključujući ekstremne vremenske prilike i promjene u ekosistemima.