Trgovački lanci u Švedskoj, Belgiji i Luksemburgu saopštili su da su temperature u frižiderima i zamrzivačima u desetinama njihovih prodavnica tokom noći naglo porasle, što je izazvalo sumnju na novi sajber napad, sličan onom koji je u Francuskoj prouzrokovao milionske gubitke zbog uništene hrane.
Švedski trgovački lanac Coop saopštio je u ponedjeljak za dnevni list Aftonbladet da je pogođeno šest njegovih prodavnica, dok je lanac ICA naveo da je upoznat s incidentom koji je tokom noći zahvatio rashladne sisteme i zamrzivače u manjem broju prodavnica, piše Gardijan.
Holandska maloprodajna kompanija Ahold Delhaize, koja je prošlog mjeseca prijavila sajber incident policiji u Holandiji, saopštila je da je „informatički incident“ pogodio frižidere i zamrzivače u desetinama njenih supermarketa u Belgiji i Luksemburgu.
Portparolka kompanije Sarah De Meester potvrdila je da je utvrđen porast temperature u rashladnim sistemima, dodajući da je istraga o uzrocima incidenta u toku.
Belgijski list Le Soir objavio je da su pogođene desetine prodavnica i supermarketa, uključujući pet objekata lanca Spar, više prodavnica Shop & Go u sklopu benzinskih stanica Q8, kao i nekoliko manjih marketa Proxy Delhaize.
„Počeli smo mobilisati tehničare već u jedan sat poslije ponoći. Cijelu noć i jutro proveli smo isključujući pogođene instalacije iz mreže“, izjavio je za ovaj list Stephan Moelans, direktor kompanije Sabcobel, specijalizovane za instalaciju rashladnih sistema.
U Francuskoj hakeri podizali temperaturu zamrzivača i iznad 50 stepeni
Francuska policija saopštila je u oktobru da su hakeri preuzeli kontrolu nad rashladnim uređajima u čak 700 supermarketa, u velikom napadu koji je izazvao ogromne gubitke rashlađene i zamrznute hrane, ali i ukazao na ranjivost sistema povezanih s internetom.
Napadači su daljinski mijenjali postavke hiljada zamrzivača, frižidera i rashladnih vitrina, podižući temperaturu sa čak minus 27 na više od 50 stepeni Celzijusa.
Među pogođenim trgovačkim lancima bili su Intermarché, Coopérative U, Carrefour, Leclerc i Monoprix.
Prodavnice su bile prisiljene baciti ogromne količine svježeg mesa, mliječnih proizvoda i zamrznute hrane. Mnogi trgovci pretrpjeli su štetu od nekoliko desetina hiljada do više od 130.000 evra po prodavnici. Dvije prodavnice u Alzasu prijavile su zajednički gubitak od 270.000 evra.
Kako su hakeri preuzeli kontrolu nad rashladnim sistemima?
Većina rashladnih sistema u supermarketima povezana je s internetom kako bi se omogućilo daljinsko održavanje i automatsko upozoravanje na kvarove.
U napadu na francuske supermarkete hakeri su provalili u kontrolere rashladnih uređaja, koje je najvećim dijelom isporučivala danska kompanija Danfoss.
Napadači su najprije onesposobili alarmne sisteme, a zatim mijenjali postavke termostata ili produžavali programe odmrzavanja za nekoliko sati.
Kompanija Danfoss saopštila je da je još prošle godine identifikovala sigurnosne propuste i da je korisnicima već duže vrijeme preporučivala instaliranje sigurnosnih ažuriranja.
Parisko tužilaštvo otvorilo je formalnu istragu o napadu u Francuskoj, navodeći da je pričinjena šteta uključivala uništene zalihe hrane, ali i požare.
Francuski premijer Sébastien Lecornu naložio je nacionalnoj agenciji za sajber bezbjednost ANSSI da istraži slučaj.
Najnoviji incidenti u Švedskoj, Belgiji i Luksemburgu dodatno su otvorili pitanje bezbjednosti digitalno povezanih sistema u trgovinama, iako zasad nije zvanično potvrđeno da je riječ o koordinisanom hakerskom napadu.