O žalbi zajednice etažnih vlasnika zbog glorifikacije osuđenog ratnog zločinca na bonitetu zgrade čiji su vlasnici, izjasnila se i komunalna policija i naređeno je uklanjanje.
S obzirom da nijedna kontaktirana firma koja izvodi molerske radove nije prihvatila angažman, zbog bezbjednosti molera, realizaciji ovog naloga komunalne policije posvetila se Inicijativa mladih za ljudska prava Srbije. Ipak, Ministarstvo unutrašnjih poslova zabranilo je okupljanje i akciju koordinisanu sa zajednicom etažnih vlasnika, uz obrazloženje da bi okupljanje i uklanjanje moglo dovesti do ozbiljnih posljedica po javni red i mir.
Prema riječima Matije Medenice, sve su indicije da je mural uradila grupa Grobara dobro uvezana sa režimom i po drugim pitanjima. Na to upućuje – kaže Medenica – standarda front business taktika koju je objavio Kurir pod naslovom “Grobari poludeli zbog murala Ratka Mladića.. Kurir saznaje: Večeras okupljanje, organizovaće STRAŽE da brane GENERALA”. Navod u tekstu koji opravdava reakciju Grobara glasi “general je u mladosti bio navijač tima”.
Prema riječima Medenice, ovo je način da se glorifikacija Mladića klasifikuje i prihvati kao djelo “grobarskog trash romantizma”, premda je on vidljiv na ulicama Beograda, ali u prikazima muzičara i glumaca sa hipi porukama. “Na konto odnosa policije i države prema ovome – reč je o prominentnom mestu, Vračaru, koji važi za središte ekipe Demokratske stranke. Takav mural ne bi mogao ranije da se pojavi, a ni da opstane na toj lokaciji” – kaže Medenica za BUKU, napominjući da je vizuelni prikaz glorifikacije Ratka Mladića iscrtan nakon odluke Valentina Inzka, visokog predstavnika Savjeta za implementaciju mira, o kažnjivosti neigranja genocida u Bosni i Hercegovini, što je uzbunilo srpske nacionaliste.
Zbog gađanja jajima glorifikacije Ratka Mladića privedene su aktivistikinje Jelena Jaćimović i Aida Ćorović. Nakon toga, grupa aktivistkinja i aktivista okupila se na Trgu Nikole Pašića (a.k.a Trg Marksa i Engelsa, Dom sindikata). Jelena Jaćimović tom prilikom pitala je javnost zbog čega se u tom broju grupa nije okupila tog dana ranije, u trenutku kada je sa Aidom Ćorović gađala jajima glorifikaciju Ratka Mladića. Podsjetimo, Jelena Jaćimović je aktivistkinja i autorka serijala crteža “ArchiWar”, posvećenih otporu dominantnoj politici sjećanja na genocid u Srebrenici.
“Akcija aktivistkinja Jelene Jaćimović i Aide Ćorović usledila je nakon sramnog saopštenja Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srbije u kojem otvoreno staje u zaštitu murala koji veliča oficira osuđenog za ratne zločine. Njihovo privođenje je bilo svakako u skladu da sa saopštenjem koje je MUP dao, međutim nikako u skladu sa vrednostima društva koje pretenduje da se zove demokratskim i građanskim. Videli smo odmah zatim i reakciju građana na to privođenje, aktivisti i građani su izašli da pruže podršku aktivistkinjama, što je jedan dobar primer solidarnosti. Ono što je važno ovde istaći jeste da je bilo više pokušaja uklanjanja ili prefarbavanja tog murala od prvog dana njegovog iscrtavanja, ali bi on svaki put ponovo bio očišćen. Odlukom MUP-a da stane u zaštitu tog murala znači da je on dobio još jednu novu dimenziju, dimenziju memorijala u javnom prostoru iza kojeg stoje institucije države” – kaže Jovana Kolarić, istraživačica Fonda za humanitarno pravo za BUKU
Prema riječima Kolarić, MUP je ostao pri svojoj odluci I 10.11. kada je, poslije bačenog kreča na mural, jedna grupa desničara pokušala da skine kreč bez ikakvog straha od sprečavanja ili privođenja. “Predsednik Vučić, koji se oglasio tek 10.11., stao je u odbranu MUP-a i ceo problem je u svom obraćanju prvo relativizovao, a zatim adresirao na komunalne službe. Međutim, jasno je da postojanje murala Ratku Mladiću pod zaštitimo države nije komunalno pitanje, već predstavlja odnos države i njenih institucija prema ratnim zločinima, genocidu i počiniocima” – tvrdi Kolarić, upućujući na istraživanje “Srebrenica u javnom diskursu Srbije”.
“To je ista matrica, ista estetika ružnog i zločinačkog koja odovno dominira u prostoru Beograda i Srbije, grada koji briše tragove zločina. Šta je tu različito od onog što je radio Aleksandar Vučić 2007. godine, kada je Bulevar Zorana Đinđić prelijepljivao natpisima “Bulevar Ratka Mladića”. Mladić ostaje njegov vječiti, veliki srpski junak. To sad nije praktično i pragmatično da se kaže, ali ima onih koji govore o toj kulturnoj i političkoj matrici što se zove “srpski svet” – odbijanje bilo kakve odgovornosti, slavljenje rata i ratnih zločinaca koje se sada prenosi i iz skupštinskih krugova, kolektivnih klubova obožavatelja rata i ratnih zločinaca koji našim javnim novcem štampaju i njihove knjige” – kaže Staša Zajović ispred antimilitarističke, feminističke grupe “Žene u crnom”.
Prema riječima Staše Zajović, simbolički prizor očuvanja nasljeđa ratnih zločinaca sada je u konkretnom javnom prostoru prikazana kao očuvanje murala ratnih zločinaca. “To je veoma opasna i strašna poruka za mlade generacije – između ostalog i za Inicijativu mladih za ljudska prava koja već uporno označava ovakve prizore u javnom prostoru” – kaže Staša Zajović. Zajović podsjeća da još uvijek niko nije odgovoarao ni za verbalne napade nenonacista 11. jula na čin komemoracije godišnjice genocida u Srebrenici – živog memorijala sjećanja na genocid na Trgu Republike u Beogradu.
“Ovo je grad i zemlja nekažnjivosti koja bodri i ohrabruje produžene ruke i formacije ovog režima” – zaključuje Zajović.