Nakon raspisivanja vanrednih parlamentarnih izbora za 25. oktobar, politička scena Srbije ubrzano se grupiše u nekoliko velikih izbornih kolona. SNS predvodi Aleksandar Vučić, dok se opozicione stranke i studentski pokret pozicioniraju u više različitih blokova.
Raspisivanjem vanrednih parlamentarnih izbora za 25. oktobar 2026. godine počelo je novo preslagivanje političke scene Srbije. Predsjednik Aleksandar Vučić raspustio je Narodnu skupštinu i raspisao izbore, a Srpska napredna stranka već je potvrdila da će upravo on biti nosilac njene liste.
Dok vladajući blok pokušava da objedini što širu podršku oko SNS-a, opozicione stranke nastupaju u nekoliko kolona. Posebnu političku težinu ima Studentska lista, koja se u dosadašnjim istraživanjima pojavljuje kao jedan od glavnih izazivača vlasti, prenosi Euronews.
SNS sa Vučićem na čelu
Srpska napredna stranka na izbore će izaći sa Aleksandrom Vučićem kao nosiocem liste.
Uz SNS bi trebalo da stanu manje stranke poput PUPS-a, Zavetnika i Srpske radikalne stranke, čime se formira široka lista desnog i državotvornog bloka.
Istovremeno, najveći tradicionalni partner naprednjaka, Socijalistička partija Srbije, neće biti na istoj listi sa SNS-om.
SPS je zvanično odlučio da na izbore izađe u koaliciji sa Jedinstvenom Srbijom, Socijaldemokratskom partijom Srbije i Zelenima Srbije.
Tako će izborna trka imati najmanje dvije jasno odvojene liste unutar vlasti – SNS-ovu i koaliciju okupljenu oko SPS-a.
Studentska lista postaje najvažniji opozicioni izazivač
Posebnu pažnju privlači Studentska lista, koja je izrasla iz višemjesečnog studentskog pokreta i protesta u Srbiji.
Uz nju su se do sada svrstali Demokratska stranka, Zeleno-levi front, Kreni-Promeni, Dveri i Socijaldemokratska stranka Borisa Tadića.
Ipak, podrška studentskoj listi ne znači nužno da će sve ove organizacije imati svoje kandidate na samoj izbornoj listi.
Studentski pokret, prema dosadašnjim istraživanjima, predstavlja ozbiljnog konkurenta SNS-u. Jedno od novijih istraživanja pokazuje prednost studentske liste u odnosu na naprednjake među opredijeljenim biračima, ali treba imati u vidu da se rezultati istraživanja razlikuju od agencije do agencije.
Za Vučića je ovo jedan od najvažnijih izbornih izazova od dolaska SNS-a na vlast.
Proevropska opozicija pokušava da napravi svoju kolonu
Odvojeno od studentskog bloka, proevropsku opozicionu kolonu čine Stranka slobode i pravde, SRCE i pokret Solidarnost.
Pokret slobodnih građana za sada ostavlja otvorenom mogućnost zajedničkog nastupa, ali pod uslovom da se okupi širi spektar opozicionih stranaka.
Ukoliko do takvog dogovora ne dođe, PSG je najavio mogućnost podrške studentskoj listi.
Ovakav raspored znači da bi dio opozicionih birača mogao glasati za studentsku listu, dok bi drugi dio podršku tražio kroz klasične opozicione partije.
Još jedan blok okuplja Narodnu Srbiju
Narodni pokret Srbije, Novo lice Srbije i Ekološki ustanak najavili su zajednički nastup pod nazivom Narodna Srbija.
U ovaj blok bi mogao biti uključen i Pokret za decentralizaciju Srbije Dragana Milića iz Niša, ali njegov status u koaliciji još nije konačno definisan.
Na desnom dijelu političkog spektra takođe se formiraju posebne kolone.
Pod nazivom Autentična desnica trebalo bi da nastupe Novi DSS i monarhisti.
Posebnu listu najavili su i stranka Branimira Nestorovića i Narodna stranka Vladimira Gajića.
Ko izlazi sam?
Na izbore bi samostalno trebalo da izađu i Radnička partija, pokret Snaga Srbije Bogoljuba Karića i pokret „Ćale, ovo je za tebe“.
Savez vojvođanskih Mađara tradicionalno će nastupiti samostalno kao manjinska lista.
Posebne kolone formiraju i bošnjačke stranke u Sandžaku.
SDA Sandžaka, Stranka pravde i pomirenja Usame Zukorlića i Sandžačka demokratska partija nastupiće odvojeno.
Na albanskoj političkoj sceni u Srbiji i dalje se izdvajaju blokovi okupljeni oko Šajipa Kamberija i Šćiprima Arifija, dok konačan dogovor o njihovom nastupu još nije poznat.
„Bratski savez 381“ za manjinski cenzus
Zajednički nastup najavile su i Bošnjačka građanska stranka, Stranka Crnogoraca, Vlaška narodna stranka i Građanski savez.
Na izbore bi trebalo da izađu pod nazivom „Bratski savez 381“, sa ciljem da osvoje mandat kroz manjinski izborni režim.
Izborna trka počela: glasanje 25. oktobra
Aleksandar Vučić je 9. septembra raspustio Narodnu skupštinu i raspisao vanredne parlamentarne izbore za 25. oktobar. Odluka je donesena nakon što je Vlada Srbije predložila raspuštanje parlamenta.
SNS je već jasno odredio svoju glavnu kartu – Vučića kao nosioca liste. On je, nakon što je već na čelu države u okviru ustavnog ograničenja za još jedan predsjednički mandat, postao centralna figura naprednjačke kampanje za parlamentarne izbore. SNS je ranije formalno predložio da, ukoliko osvoji vlast, Vučić bude kandidat za predsjednika Vlade Srbije.
Sa druge strane, studentski pokret pokušava da objedini nezadovoljstvo dijela građana i preraste iz društvenog u ozbiljan politički faktor.
Zbog toga će se izborna trka 25. oktobra voditi ne samo između vlasti i opozicije, već i unutar same opozicije – za to ko će biti glavni izazivač SNS-a i ko će uspjeti da osvoji najveći dio glasova birača koji žele promjene.
Kako se približava početak kampanje, očekuju se i nova preslagivanja, posebno među opozicionim strankama koje još nisu definitivno zaključile svoje koalicione dogovore.