“Želimo da upoznamo javnost Republike Srpske i Bosne i Hercegovine sa zabrinjavajućom degradacijom procedure procjene uticaja na životnu sredinu koje provodi Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS. Ovakva praksa prijeti da ugrozi odnose sa susjednim zemljama, Federacijom BiH, lokalnim zajednicama u BiH i da ugrozi prava građana RS i BiH. Štaviše, predstavlja i kršenje odredbi EU direktiva i međunarodnih sporazuma kao što su Arhuska i ESPOO konvencija”, ističe se u ovom saopštenju.
Miodrag Dakić, koordinator programa Energija i klimatske promjene i predsjednik Centra za životnu sredinu kaže da izjave predstavnika Vlade RS da se energetski projekti moraju hitno realizovati, dajući nerealne rokove o početku gradnje, govori u prilog katastrofalnoj praksi provođenja procedura procjene uticaja na životnu sredinu za nove energetske objekte.
“Ovakvim izjavama se vrše pritisci na nadležne institucije da predviđene procedure ne provode u skladu sa zakonima i međunarodnim sporazumima. Ova praksa se vremenski poklapa sa dolaskom Srebrenke Golić na mjesto ministra nadležnog za pitanja životne sredine, pa se postavlja pitanje da li je to jedan od nezvaničnih zadataka ministra. Nedavni nesporazum između Vlade Crne Gore i Vlade Republike Srpske u vezi izgradnje hidroelektrana u gornjem toku Drine, jer Ministarstvo nije obavijestilo nadležne institucije u Crnoj Gori o procjeni uticaja na životnu sredinu za HE na rijeci Drini, može veoma lako da preraste u međudržavni incident. Sa druge strane, neobjašnjivo je da se već danima niko iz Ministarstva ne oglašava po ovom pitanju, već izjave daju predstavnici Elektroprivrede RS, koji nemaju nikakvu zakonsku ulogu u provođenju procjene uticaja na životnu sredinu”, ističe Dakić.
On pojašnjava da se istovremeno dešava i sukob sa Federalnim ministarstvom okoliša i turizma u projektu HE Dabar, koje je pokrenulo upravni spor protiv Ministarstva, jer nisu poštovani domaći propisi i ESPOO konvencija.
“Takođe, ovakvo bahato ignorisanje mišljenja institucija i građana Federacije BiH i Republike Hrvatske može dodatno da poveća sumnje u dobronamjernost institucija Republike Srpske, što svakako ne doprinosi normalizaciji međuentitetskih i međuetničkih odnosa u Bosni i Hercegovini i regionu. Ovakvi propusti bi u normalnim državama povlačili odgovornost ministra i ostalih odgovornih za kršenje domaćih i međunarodnih propisa. Na žalost, Vlada RS i nadležno Ministarstvo se nisu udostojili da obavjeste javnost o razlozima ovakvih propusta i na koji način će ovi problemi biti riješeni. Iako Vlada RS već godinama koči inicijativu za usvajanje zakona i uspostavljanje agencije za životnu sredinu na BiH nivou, očigledno da je ovakva institucija neophodna, kako bi se ubuduće izbjegli međuentitetski i međudržavni sporovi. U suprotnom, zbog sličnih propusta Republika Srpska bi mogla u budućnosti da plaća kompenzacije zemljama koje pokrenu međunarodnu arbitražu i sporove protiv BiH”, ističe Dakić.
Ističe da propusti nisu prisutni samo u odnosima prema Federaciji BiH i zemljama u okruženju, govori primjer procjena uticaja na životnu sredinu za HE Medna na izvorima rijeke Sane.
“Iako je Prostornim planom RS do 2015. godine predviđeno da gornji tok Sane bude proglašen parkom prirode, a područje izvora zaštićeno strogim režimom zaštite, zbog svojih prirodnih i ambijentalnih vrijednosti, Ministarstvo po svaku cijenu nastoji da odobri gradnju hidrocentrale na tom području. Zanemaruje se protivljenje lokalnog stanovništva, Koalicije za Sanu koja broji 23 udruženja, odluka Skupštine opštine Ribnik i dvije presude suda da studija uticaja na životnu sredinu nije urađena u skladu sa Zakonom”, kaže koordinator programa Energija i klimatske promjene.
Dakić zaključuje da je ovo grubo kršenje odredbi Arhuske konvencije i zakona o zaštiti životne sredine RS o obavezi informisanja javnosti i uključivanja u donošenje odluka o životnoj sredini.
“Teško je za povjerovati da je Ministarstvo odlučilo da ne učestvuje u projektu Evropske komisije za podizanje kapaciteta službenika koji rade u oblasti životne sredine, a istovremeno se žali na nedostatak iskustva u oblasti primjene EU zakonodavstva. O ovoj katastrofalnoj politici Ministarstva imam namjeru da obavjestim g. Janeza Potočnika i ostale relevantne instance u Evropskoj komisiji, obzirom da sljedeće sedmice učestvujem na sastanku platforme Environment Forum i projekta RENA”, kaže Miodrag Dakić.
Vezan tekst: