Da li vam se toliko sviđa more da biste proveli više dana živeći na njegovom dnu, u strukturi koja je dijelom laboratorija, dijelom spavaonica, a dijelom ronilačka baza?
Uskoro će posada takozvanih „akvanauta“ učiniti upravo to, nastanjujući prvu verziju Vanguarda – podmorskog staništa za kratkoročni boravak koje je razvila kompanija za okeanski inženjering DEEP, piše Science Alert.
Iako ovo nije prvi pokušaj života na dnu okeana, riječ je o jednom od rijetkih projekata ove vrste koje realizuje privatna kompanija, osnovana 2021. godine.
Vanguard predstavlja pilot-projekat za ambiciozniji sistem pod nazivom Sentinel, koji bi u budućnosti mogao omogućiti i kratkoročne i duže boravke na kontinentalnom šelfu.
Stanište Vanguard postavljeno je na grebenu Tennessee, u Nacionalnom morskom rezervatu Florida Keys, na dubini od 17 metara, i može primiti do četiri člana posade.
Jedna od prvih članica posade bit će Dawn Kernagis, direktorica naučnih istraživanja u DEEP-u, čiji je fokus istraživanje ljudske fiziologije u ekstremnim okruženjima, posebno u vezi s mozgom i nervnim sistemom. Ona već ima iskustvo života pod vodom kao učesnica NASA-ine misije NEEMO 21.
Kontinuirani boravak na dubini donosi značajne prednosti za naučna istraživanja. Jedan od ključnih problema u morskoj biologiji je činjenica da se uzorci prilikom iznošenja na površinu oštećuju zbog nagle promjene pritiska, što mijenja njihovu strukturu.
Boravak naučnika pod vodom omogućava obradu uzoraka gotovo u stvarnom vremenu, bez tih promjena.
Vanguard je opremljen i senzorima koji stalno prate podvodne uslove, čak i kada u njemu nema posade. Unutrašnjost staništa funkcioniše kao kontrolisana komora u kojoj se održava pritisak sličan onom u okolnom moru.
Ronioci koji borave u njemu nalaze se u stanju zasićenosti inertnim gasovima, što im omogućava da ostanu na dubini duži vremenski period bez potrebe za čestim izranjanjem.
Posada može napuštati stanište putem posebnog sistema koji osigurava kontinuirani dovod zraka, omogućavajući višesatne zarone, znatno duže nego kod klasičnog ronjenja.
Dolazak u stanište podrazumijeva prilagođavanje pritisku, dok se nakon ulaska provodi kontrolisana dekompresija. Nakon toga, ronioci mogu izlaziti direktno u more kroz otvor poznat kao „mjesečev bazen“.
Stanište je stalno povezano s kopnenom bazom putem satelitske komunikacije, dok energiju osigurava sistem na površini. Voda se doprema u rezervoare, a otpad se prikuplja i uklanja.
Osim naučnih istraživanja, ovakva staništa imaju potencijal i za druge primjene, uključujući industriju, tehnologiju i edukaciju. Poseban fokus stavlja se na saradnju ljudi i podvodnih robota, kao i na buduće mogućnosti šire upotrebe podvodnog prostora.
Ipak, primarna svrha Vanguarda ostaje nauka – praćenje stanja morskog ekosistema i unapređenje razumijevanja života u dubinama okeana.