Na izolovanom ostrvu bez izvora slatke vode živi neobična vrsta koza. Naučnici pokušavaju da otkriju kako je to moguće, jer bi većina životinja u takvim uslovima uginula za svega nekoliko dana.
Istraživanja su usmjerena na zagonetan prirodni fenomen na udaljenom vulkanskom ostrvu Santa Barbara u Brazilu. Tamošnje krdo koza ne samo da je opstalo, već se uspješno razmnožavalo više od dva vijeka, i to uprkos činjenici da na čitavom ostrvu ne postoji nijedan izvor pitke vode.
Ovaj slučaj mogao bi značajno da promijeni naše razumijevanje granica prilagodljivosti živih bića u ekstremnim klimatskim uslovima.
Nasljeđe kolonizatora koje je nadjačalo žeđ
Pretpostavlja se da su koze na arhipelag Abrolhos, koji se nalazi oko 70 kilometara od brazilske obale, donijeli kolonizatori kao izvor hrane. Kada su ljudi napustili ostrvo, životinje su ostale same u surovom i vjetrovitom okruženju.
Dok bi većina životinjskih vrsta u takvim uslovima brzo stradala, ove koze su decenijama ostajale zdrave, a često su čak donosile na svijet i blizance. Naučnici koji su godinama posmatrali ostrvo izdvajaju jedan zapanjujući detalj – nikada nisu vidjeli nijednu kozu da pije vodu.
Da li su naučile da piju morsku vodu
Postoje dvije glavne teorije koje pokušavaju da objasne ovaj fenomen. Jedna grupa stručnjaka smatra da su se koze kroz generacije prilagodile konzumiranju morske vode, što je proces koji je za većinu sisara poguban.
Druga teorija ukazuje na to da životinje potrebnu tečnost dobijaju iz biljke koja dominira ostrvom i u sebi zadržava velike količine vlage. Riječ je o jestivoj biljci koja raste i na Mediteranu – tuštu, poznatom i kao portulak.
„Vjerujemo da su razvile jedinstvene mehanizme preživljavanja koje tek treba da razumijemo“, izjavio je direktor Nacionalnog morskog parka Abrolhos, Erismar Roša.
Moguće rješenje za budućnost stočarstva
Posljednjih 27 koza nedavno je premješteno sa ostrva jer su narušavale ekološku ravnotežu i ugrožavale rijetke vrste ptica. Naučnici sada planiraju detaljna istraživanja njihove genetike i imunološkog sistema.
Ova svojevrsna „supervrsta“ mogla bi da bude ključ za razvoj novih rasa stoke koje bi mogle da opstanu u najsušnijim dijelovima svijeta i lakše se suoče sa izazovima koje donosi globalno zagrijavanje.