Aleksandar Makedonski, poznatiji kao Aleksandar Veliki rođen
je u Peli, današnjoj Grčkoj 356 godine pre nove ere. Aristotelov
učenik, kasnije kralj Makedonije, severne države antičke Grčke do svoje
30. godine stvorio je jedno od najvećih imperija u antičkom svetu koje
se protezalo od Grčke preko Egipta do granice sa Indijom. I dan danas se
smatra jednim od najuspešnijih komandanata, a bio je ideal mnogih
vojskovođa koji su sanjali njegovu slavu i uspeh. Preminuo je u 32.
godini u Vavilonu 323 godine p.n.e., a uzrok smrti je i dalje pod velom
tajne. Postoji više verzija: da je preminuo nakon što je popio pun bokal
vina i osetio jak bol u stomaku, ali i od od malarije, kao i trovanja
od strane sopstvenih generala.
Da nije bilo zapisa Plutarha,
Diodora i Arijana malo bi se znalo o njegovom životu danas. Istoričari
tvrde da postoje zapisi koji svedoče da su se Aleksandrovi generali dve
godine nakon njegove smrti svađali oko toga ko će da preuzme telo i gde
će ono biti sahranjeno. Neki su želeli da to bude u Makedonji, ali
Ptolemej, vojskovođa i blizak prijatelj Aleksandra Velikog želeo je da
on bude sahranjen u Egiptu.
Aleksandrovo telo je, navodno,
tokom te dve godine bilo balzamovano, a zlatne kočije su izgrađene kako
bi se ono transportovalo. Dve godine kasnije, počeo je put od Vavilona
do hrama egipatskog boga Sunca Amuna Ra. Kočiju je pratila garda, ali i
vojnici koji su prohodili put. Međutim, prema spisima istoričara Diodora
sa Siclije (prvi vek p.n.e.) negde na granici Sirije i Egipta, njih je
zaustavio Ptolemej koji je „ukrao“ telo i prebacio ga u Aleksandriju.
Iako je tačna lokacija groba već dva milenijuma
prava misterija, postoje zapisi da je nekoliko bitnih ljudi posetilo
Aleksandrov grob – Julije Cezar, Kleopatra, Oktavijan, Kaligula,
Hadrijan… Štaviše, 199. godine Aleksandrov navodni grob je zapečatio
rimski car, Septimus Severus u Aleksandriji. Navodi se i da su 215.
godine neki predmeti iz njegove grobnice premešteni. A onda su 1491.
godine Leon Afrikanac i Al-Masudi pisali u svojim delima da su posetili
Aleksandrov grob. Dakle, nema sumnje da je previše istorijskih podataka
iz različitih perioda svedočilo da se njegov grob nalazi upravo u
Aleksandriji, a i nije nemoguće – Aleksandar je imao snažne veze sa
Egiptom, proglašen je faraonom, posebno nakon što je porazio persijskog
imperatora Darijusa i oslobodio Egipat persijske vlasti.
Sa
ovim tvrdnjama slaže se i grčki arheolog Lijana Suvalci, koja je
specijalizirala istoriju Aleksandra Velikog. Ona takođe smatra da je
Ptolemej ispunio svoju, ali i Aleksandrovu želju i telo prebacio u hram
posvećen bogu Sunca Amunu Ra u oazi Siva što je i logično ako uzmemo u
obzir da je Aleksandar verovao da je Zevsov sin.
Proročanstvo Amuna je bilo od velike važnosti za antički svet, posebno
za Grke. Predanja kažu da je Aleksandru to bila direktna potvrda da je
Zevsov sin. Još 1984. godine ona je tražila od egipatskih vlasti da
započne istraživanje oaze Siva, koja se nalazi 50km od granice sa
Libijom i 569 km od Kaira. Tek nakon pet godina dobila je dozvolu, a već
nakon nedelju dana iskopavanja došla je do spektakularnog otkrića – ona
i njen tim pronašli su dve statue lava postavljene na nešto što je
izgledalo kao ulaz u jedno veliko i važno zdanje. Tokom narednih
nekoliko godina došli su do saznanja da je to zdanje zapravo antička
kraljevska grobnica koja se protezala na 525 kvadratnih metara. Jedan od
natipsa za koji veruje da ga je napisao upravo Ptolemej daje uputstva
da se tu transportuje telo, iako se nigde ne navodi ime pokojnika.
Nažalost, loši odnosi Grčke i Egipta povodom ovog pitanja doveli su do
toga da je Lijana morala da obustavi iskopavanje. U jednom intervjuu za
grčku televiziju, ona je pomenula da je dok je boravila u Egiptu,
izraelski ambasador posetio oazu u društvu grupe naučnika. Priznao joj
je da je to veliko otkriće koje može da promeni političku situaciju u
Egiptu i naruši odnose mnogih zemalja. Rekao joj je da, pošto ima
hrabrosti da se bori za istinu, nekada mora prihvatiti da onaj koji
otkrije istinu na kraju i plati.
Danas je navodna grobnica Aleksandra Velikog pod nadzorom egipatskih vlasti, a niko ne može da je poseti bez dozvole vlasti.
A ŠTA SE NALAZI U AMFIPOLIJU?
Godine
1995. tim arheologa je predstavio svetu još jedno otkriće – telo se
zapravo nalazi u Amfipoliju na severu Grčke, u velikoj grobnici. Ova
objava je izazvala i svojevrsne diplomatske skandale. Uz nedavni raspad
Jugolsavije i pokušaj osnivanja Republike Makedonije, kao i spora sa
Grčkom tenzije su bile velike, a naglašeni nacionalizmi su bacili senku
na potencijalno najveće otkriće u istoriji – grob Aleksandra
Makedonskog.
Međutim, 2015. godine grčko
Ministarstvo kulture objavilo je da je tim arheologa pronašao veliku
grobnicu u kojoj su se nalazile kosti žene za koju se procenjuje da je
imala oko 60 godina, novorođenčeta, dva muškarca između 35 i 45 godina i
još jednog starosno neidentifikovanog čoveka. Grobnica datira iz
perioda između 325. i 300. godine p.n.e. Nažalost, naučnici nemaju
dovoljno genetskog materijala kako bi utvrdili da li je to zaista večni
počinak Aleksandra Velikog, ali i njegove majke Olimpijade što ide u
prilog velikom broju istoričara koji ne veruju u to da se njegov grob
nalazi u Aleksandriji.