Stejt department potvrdio je da administracija Donalda Trampa priprema novi program grantova koji će obuhvatiti i zemlje Zapadnog Balkana. Projekti su još u fazi razmatranja, ali američki mediji otkrivaju da će poseban fokus biti na slobodi govora, konzervativnim vrijednostima i jačanju partnerstva sa političkim saveznicima SAD.
Administracija američkog predsjednika Donalda Trampa kroz Stejt department pokrenuće novi program finansiranja projekata koji će obuhvatiti i zemlje Zapadnog Balkana, potvrđeno je za “Nezavisne novine“ iz Stejt departmenta.
Iako američke vlasti nisu otkrile detalje budućih projekata, nisu demantovale informacije koje su prethodno objavili američki mediji, što potvrđuje da je inicijativa zaista u pripremi.
Iz Vašingtona naglašavaju da se svi programi još nalaze u fazi razmatranja i da će svaka dodjela sredstava proći strogu proceduru odobravanja.
Milioni dolara za projekte na Zapadnom Balkanu
Prema informacijama koje su objavili američki mediji, za organizacije i projekte na Zapadnom Balkanu planirano je izdvajanje dva miliona dolara.
Kako navodi Financial Times, sredstva bi bila usmjerena organizacijama koje promovišu, kako američka administracija ocjenjuje, zapadne civilizacijske vrijednosti i suprotstavljaju se njihovom podrivanju.
Istovremeno je planirano dodatnih pet miliona dolara za razvoj savezništava sa političkim partnerima u Evropi koji dijele ciljeve administracije Donalda Trampa.
Fokus na slobodu govora i kritiku evropskih zakona
Jedan od glavnih prioriteta programa biće zaštita slobode govora.
Administracija smatra da evropski Zakon o digitalnim uslugama (DSA) i Zakon o digitalnim tržištima (DMA) ograničavaju slobodu izražavanja i stvaraju pritisak na velike digitalne platforme, koje su uglavnom u američkom vlasništvu.
Zbog toga je Kongresu predložen poseban fond od dva miliona dolara za projekte koji bi se suprotstavili, kako navode, evropskoj cenzuri na internetu.
Programi usmjereni i protiv ruskog i kineskog uticaja
Prema pisanju Washington Posta, svi planirani grantovi biće usklađeni sa spoljnopolitičkim interesima Sjedinjenih Američkih Država.
Među prioritetima programa nalaze se:
- jačanje nacionalne sigurnosti SAD,
- promocija slobode govora i vjerskih sloboda,
- suzbijanje ruskog i kineskog uticaja,
- podrška privatnim investicijama,
- razvoj direktnih bilateralnih partnerstava,
- jačanje ekonomske samoodrživosti partnerskih država.
Dio sredstava biće usmjeren i na projekte koji promovišu antikomunističke aktivnosti, kao i inicijative usklađene s vanjskopolitičkim prioritetima Vašingtona.
Stejt department: Ništa još nije konačno
Iz Stejt departmenta naglašavaju da nijedna organizacija nema unaprijed zagarantovana sredstva.
– Pozivi za podnošenje prijedloga pripremaju se zajedničkim radom više organizacionih jedinica Stejt departmenta. Programi su i dalje u fazi razmatranja, a dodjela grantova nije zagarantovana nijednoj organizaciji koja ne ispuni sve propisane uslove i standarde – naveli su u odgovoru za “Nezavisne novine”.
Dodaju da, kao opšte pravilo, ne komentarišu programe koji se još nalaze u proceduri odobravanja.
Posebni grantovi za konzervativne organizacije
Američki mediji navode da plan predviđa finansiranje i brojnih drugih međunarodnih projekata.
Između ostalog, sredstva bi bila usmjerena za aktivnosti koje se odnose na zaštitu slobode govora u Evropi, dokumentovanje kršenja ljudskih prava u Južnoj Africi, kao i podršku političkim partnerima u Velikoj Britaniji.
Najveći pojedinačni grant, vrijedan čak 40 miliona dolara, prema pisanju Financial Timesa, predviđen je za američku organizaciju Victims of Communism Memorial Foundation, koja se bavi dokumentovanjem i očuvanjem sjećanja na žrtve komunističkih režima.
Ako program dobije konačno odobrenje Kongresa i administracije, mogao bi predstavljati jedan od najznačajnijih američkih instrumenata političkog i društvenog djelovanja u Evropi i na Zapadnom Balkanu tokom novog mandata Donalda Trampa.