Nad velikim dijelom Evrope u narednim danima razvija se tzv. toplotna kupola, meteorološki fenomen koji može donijeti neuobičajeno visoke temperature za kraj proljeća, pa čak i obaranje lokalnih rekorda. Prema prognozama koje prenosi Severe Weather Europe, promjena vremena očekuje se u drugoj polovini maja, a najizraženija će biti u zapadnoj i središnjoj Evropi.
Uzrok ove situacije je jačanje prostranog grebena visokog pritiska u višim slojevima atmosfere, koji se širi sa područja sjeverozapadne Afrike prema Evropi. Taj sistem djeluje kao “poklopac” koji zadržava topli vazduh pri tlu, sprečava njegovo miješanje i postepeno dovodi do dodatnog zagrijavanja.
Ekstremne temperature u zapadnoj Evropi
Prvi na udaru biće Iberijsko poluostrvo. U Španiji i Portugalu temperature bi mogle dostići između 35 i 39 °C, što predstavlja prvi jači toplotni talas ove sezone.
Topliji vazduh će se zatim širiti prema sjeveru i istoku. U Francuskoj, Ujedinjenom Kraljevstvu i dijelu centralne Evrope očekuju se temperature između 25 i 30 °C, što je i do 15 stepeni iznad prosjeka za kraj maja.
U pojedinim područjima Njemačke i zemalja Beneluksa moguće je da temperature prvi put ove godine pređu 30 °C.
Širenje vrućine prema Balkanu
Od kraja vikenda i početkom naredne sedmice, vrućina će zahvatiti i širi dio Evrope. Topli talas postepeno će se premještati prema Italiji, srednjoj Evropi i Balkanu, gdje se očekuju vrijednosti između 28 i 32 °C.
Koliko će se toplota proširiti prema istoku zavisi od jačine i položaja anticiklona koji će dominirati vremenskim prilikama.
Šta je toplotna kupola?
Toplotna kupola nastaje kada se nad velikim područjem formira stabilan sistem visokog pritiska. Vazduh u takvom sistemu polako se spušta, sabija i zagrijava, dok se toplota “zarobljava” blizu tla.
Ako se ovakva situacija zadrži danima ili sedmicama, može doći do ekstremnih temperatura i dugotrajnih toplotnih talasa.
Moguće posljedice
Ovakvi vremenski uslovi mogu predstavljati ozbiljan rizik po zdravlje, posebno za starije osobe, djecu i hronične bolesnike. Povećava se i opasnost od toplotne iscrpljenosti i toplotnog udara, naročito kod ljudi koji rade na otvorenom.
Visoke temperature mogu imati i šire društvene posljedice, uključujući veće opterećenje zdravstvenog sistema i energetskih mreža zbog pojačane upotrebe klima uređaja.