Bosni i Hercegovini je potrebno najmanje pet funkcionalnih BIP graničnih prelaza kako bi mogla održati stabilne lance snabdijevanja, konkurentnost domaće privrede i odgovoriti zahtjevima evropskog tržišta, upozorili su iz Konzorcijuma Logistika Bosne i Hercegovine.
Iz Konzorcijuma navode da pitanje BIP graničnih prelaza više nije administrativno pitanje, već direktno utiče na funkcionisanje međunarodne trgovine, transporta i izvoza domaćih kompanija. Podsjećaju da su u proteklih 18 mjeseci uputili deset zvaničnih dopisa gotovo svim relevantnim institucijama u BiH, uključujući političke partije, parlamentarne komisije, Predsjedništvo BiH, Savjet ministara, resorna ministarstva, entitetske vlade, privredne komore i Spoljnotrgovinsku komoru BiH.
Uprkos tome, tvrde da BiH i dalje nema adekvatno razvijenu mrežu BIP prelaza koja bi mogla odgovoriti potrebama međunarodnog drumskog transporta i robne razmjene.
„Bosna i Hercegovina mora imati najmanje pet funkcionalnih BIP graničnih prelaza. To nije politički zahtjev, već minimum logističkih i ekonomskih potreba države koja ima jednu od najdužih granica sa Evropskom unijom u regionu i čija privreda dominantno zavisi od međunarodne trgovine i drumskog transporta“, poručili su iz Konzorcijuma.
Posebno ističu da su zajedno sa Uprava za indirektno oporezivanje Bosne i Hercegovine usaglasili 16 reformskih i operativnih mjera koje se odnose na unapređenje carinskih procedura, ubrzanje protoka robe, digitalizaciju procesa i smanjenje administrativnih opterećenja.
Tokom tih aktivnosti razgovarano je i o kapacitetima BIP prelaza, a prema navodima Konzorcijuma, za konačne odluke o proširenju kapaciteta i aktiviranju pojedinih prelaza potrebna je saglasnost Upravnog odbora UIO BiH. Zbog toga su pozvali Upravni odbor da hitno razmotri ovo pitanje i donese odluke koje bi omogućile efikasnije funkcionisanje međunarodnih robnih tokova.
Kao poseban apsurd navode činjenicu da BiH raspolaže modernim graničnim prelazom u Granični prelaz Svilaj, koji je dio TEN-T mreže i Koridora Vc, ali da istovremeno nema dovoljno funkcionalnih BIP kapaciteta.
„Svilaj je mogao i morao predstavljati značajno rasterećenje robnih tokova i dodatni kapacitet za međunarodni promet roba“, ističu iz Konzorcijuma.
Dodaju i da sjeverozapadni dio BiH, koji smatraju jednim od najznačajnijih industrijskih i izvoznih područja države, mora dobiti najmanje jedan funkcionalan BIP granični prelaz kako bi se osigurala održivost robnih tokova prema tržištu Evropske unije.
Iz Konzorcijuma upozoravaju da posljedice postojećeg stanja svakodnevno osjećaju izvoznici, uvoznici, transportne kompanije, logistički operateri i prerađivačka industrija kroz višesatna i višednevna čekanja, povećane troškove transporta, kašnjenja u isporukama i poremećaje u lancima snabdijevanja.
Tvrde i da sve to direktno utiče na pad konkurentnosti domaćih kompanija i smanjenje investicione atraktivnosti Bosne i Hercegovine.
Posebno zabrinjavajućim smatraju činjenicu da se nadležne parlamentarne komisije za carinska i transportna pitanja do danas nisu suštinski izjasnile o ovom problemu, uprkos višegodišnjim upozorenjima sektora.
„Vrijeme privremenih rješenja i odgađanja odluka je prošlo“, poručili su iz Konzorcijuma, uz zahtjev da BiH hitno poveća broj BIP graničnih prelaza, aktivira postojeće infrastrukturne kapacitete, ubrza digitalizaciju procedura i unaprijedi koordinaciju institucija kako bi se spriječio dalji rast troškova i usporavanje robnih tokova prema evropskom tržištu.