Problemi sa ugljem koji se doprema iz rudnika Bukova Kosa, iza kojeg stoji teslićki „Drvoeksport“, i novi zastoj Termoelektrane Ugljevik potvrđuju upozorenja mještana i aktivista da bi posljedice ovog posla mogli snositi građani, poručuje Miroslav Stakić iz NGG „Sačuvajmo Potkozarje“.
„Sada svjedočimo tačno onome na šta sam upozoravao još početkom 2023. godine. Sistemi koji su uspostavljeni i koji danas funkcionišu jasno i nepobitno pokazuju da se ovdje radi o spašavanju vojnika Rufija po svaku cijenu, čime se još jednom potvrđuje da je Rufi iznad zakona i iznad same države“, rekao je za BUKU Stakić, mještanin Bukove Kose.
Reagujući na informacije o problemima koje u proizvodnji električne energije izaziva ugalj iz Bukove Kose, Stakić upozorava da će troškove poslovnih odluka i propusta nadležnih na kraju snositi građani Republike Srpske.
„Dok se povlašteni štite, cijenu njihovih propusta i sistema platiće obični građani. Zato vam želim ‘srećno’ novo poskupljenje električne energije! Građani Republike Srpske treba da znaju da kroz uvećane račune za struju direktno plaćaju i uvoz zemlje umjesto uglja, ali i višemilionske remonte termoelektrana koji se prebijaju preko leđa potrošača“, poručio je Stakić.
Njegova reakcija dolazi nakon što su rukovodstvo „Elektroprivrede Republike Srpske“ (ERS) i Termoelektrane Ugljevik potvrdili da ugalj koji doprema teslićka firma „Drvoeksport“, iza koje stoji odbornik SNSD-a Srđan Klječanin Rufi, stvara ozbiljne probleme u procesu proizvodnje električne energije.
Prema riječima izvršnog direktora za tehničke poslove ERS-a Ivana Koprivice i direktora RiTE Ugljevik Žarka Novakovića, ugalj sa lokaliteta Bukova Kosa ima visok procenat gline i vlage, zbog čega ne može samostalno da gori u kotlu. Da bi se uopšte mogao koristiti, mora se miješati sa domaćim ugljem u omjeru 50:50.
Osim problema sa kvalitetom, poteškoće stvaraju i nedovoljne količine isporučenog uglja. Prema podacima koje je iznijelo rukovodstvo, u početku je dopremano između 1.500 i 2.000 tona dnevno, iako su planirane veće količine. Isporuke su povećane na oko 4.000 tona tek pred posljednji ispad postrojenja.
Do sada je na deponiju Termoelektrane Ugljevik dopremljeno oko 27.000 tona uglja, od čega je spaljeno približno 12.000 tona.
Koprivica je priznao da radnici imaju ozbiljne poteškoće u radu zbog gline koja se lijepi za transportne trake. Kako bi se spriječio potpuni zastoj dopreme uglja do bunkera i kotlova, trake se čiste u tri smjene.
Istovremeno, TE Ugljevik ponovo je van pogona zbog pucanja cijevi na međupregrijaču pare drugog stepena. Iako rukovodstvo ovaj događaj opisuje kao redovan ispad, kakvih elektrana imaju 15 do 20 godišnje, Novaković je potvrdio da je Mašinski fakultet u Beogradu još 2019. godine utvrdio da je tom dijelu postrojenja istekao radni vijek i da je potrebna njegova zamjena. Do zamjene, međutim, nije došlo zbog nedostatka novca.
Prema procjenama rukovodstva, sam zastoj elektrane stvara fiksni gubitak od oko 15 miliona KM mjesečno, dok se radom na miješanom uglju taj iznos pokušava smanjiti na sedam do osam miliona KM.
U ERS-u nabavku uglja iz Bukove Kose pravdaju teškom energetskom situacijom, sušama i nedostatkom električne energije iz domaćih izvora. Koprivica je naveo da Republika Srpska trenutno uvozi između 50 i 60 odsto potrebne električne energije, po cijenama od 350 do 400 evra po megavat-času, dok se domaćinstvima električna energija fakturiše po prosječnoj cijeni od oko 55 evra.
Prema njegovim riječima, samo tokom dva dana kupljena je električna energija u vrijednosti koja je proizvela dnevni minus od oko 2,5 miliona evra. U oktobru je za uvoz struje potrošeno oko 63 miliona KM, dok je krajnjim kupcima fakturisano svega 10 do 15 miliona KM.
Kako bi obezbijedila novac za izmirenje dijela obaveza za uvezenu električnu energiju, ERS uzima novi kredit od 50 miliona KM, uz garanciju Vlade Republike Srpske.
Stakić smatra da ovakva situacija nije samo pitanje ekonomske politike, već pokazatelj dubokih problema u funkcionisanju institucija i zaštiti javnog interesa.
„Ovo više nije samo pitanje ekonomske politike, već klasični dokaz urušavanja institucija i zaštite pojedinaca nauštrb javnog interesa“, zaključio je Stakić.