Građani Bosne i Hercegovine i tokom ovogodišnje ljetne sezone masovno su koristili mogućnost povrata poreza na dodatu vrijednost prilikom kupovine u susjednoj Hrvatskoj. Prema zvaničnim podacima Carinske uprave Republike Hrvatske koji su dostavljeni agenciji Fena, od 1. juna do 31. avgusta 2026. godine na graničnim prelazima s BiH obrađeno je oko hiljadu takvih zahtjeva, a kupci su najčešće tražili povrat novca za odjeću, obuću, parfeme i elektronske uređaje.
U poređenju s istim periodom prošle godine, broj podnesenih zahtjeva tokom tri ljetna mjeseca bio je manji za oko 10 posto, ali carinski nadležni organi ocjenjuju da nije bilo značajnijih odstupanja u kupovnim navikama bh. građana.
Statistika pokazuje da je najviše zahtjeva za povrat poreza obrađeno na graničnom prelazu Gornji Varoš (prema Bosanskoj Gradišci), a slijede granični prelazi Metković – Nova Sela te Slavonski Brod. Pored gardebe, obuće i kozmetike, na spisku najčešćih artikala našli su se pametni telefoni, laptopi, kućanski aparati, satovi, nakit te razne potrepštine za domaćinstvo.
Koji su uslovi za povrat novca i minimalan iznos računa
Iz Carinske uprave RH pojašnjavaju da pravo na povrat PDV-a imaju svi putnici koji nemaju prebivalište niti uobičajeno boravište na teritoriji Evropske unije. Osnovni uslov jeste da ukupna vrijednost kupljene robe na jednom računu, s uračunatim PDV-om, iznosi najmanje 100 evra.
Da bi kupac uspješno ostvario ovo pravo, podaci na obrascu za povrat poreza (PDV-P) moraju se u potpunosti podudarati s podacima iz pasoša ili lične karte. Takođe, roba koja se iznosi iz Evropske unije mora odgovarati stavkama navedenim na računu i carinskom obrascu, te mora biti predočena carinicima i iznesena iz EU najkasnije do isteka tri mjeseca od mjeseca u kojem je kupovina obavljena.
Obrazac PDV-P kupac dobija direktno od prodavca u radnji, a ovjerava ga izlazni carinski ured na granici. Za ovjeru se prihvata i standardni obrazac Tax Free, dok se za robu kupljenu u drugim članicama EU priznaju obrasci i računi propisani zakonodavstvom tih država.
Digitalizacija na granici ubrzala proceduru ali pregled robe ostaje obavezan
Važna novina za sve kupce jeste da je u Hrvatskoj od 17. jula ove godine uvedeno elektronsko popunjavanje obrasca PDV-P. Digitalni obrazac sadrži barkod koji carinskom sistemu omogućava automatsko preuzimanje svih podataka, čime se značajno ubrzava kompletna procedura i izbjegava ručni unos na samoj granici.
Kupci carinicima na prelazima mogu predočiti odštampani obrazac ili njegovu digitalnu verziju direktno s pametnog telefona, nakon čega službenici skeniraju kod. Ipak, iz Carinske uprave RH napominju da digitalizacija ne oslobađa kupce obaveze pokazivanja kupljenih stvari – carinski službenici i dalje vrše fizičku provjeru kako bi se uvjerili da predočeni artikli u potpunosti odgovaraju podacima na računu.