Mjeseci pregovora, međusobnih optužbi, promjena stavova i političkih kalkulacija u opozicionom bloku Republike Srpske kulminirali su samo dan uoči predaje izbornih lista, odnosno, povlačenjem kandidature Draška Stanivukovića za predsjednika Republike Srpske.
Lider Pokreta „Sigurna Srpska“ saopštio je da odustaje od trke za najvišu funkciju u Srpskoj, kao i od kandidature za člana Predsjedništva BiH, navodeći da je odluka donesena zbog potrebe za jedinstvom opozicije i podrškom kandidatima Srpske demokratske stranke Branku Blanuši i Marinku Božoviću.
Odluka koja je predstavljena kao čin političke odgovornosti i odricanja od lične ambicije otvorila je nova pitanja o odnosima unutar opozicije i cijeni višemjesečnih nejasnoća okosamih kadidatura. Dok političari ovaj potez vide kao posljednji pokušaj okupljanja opozicionih glasova pred izbore, politički analitičari smatraju da je šteta već načinjena i da se izgubljeno povjerenje birača ne može vratiti jednostavnim dogovorom u posljednjem trenutku.
Posebno sporan ostao je period prije konačnog dogovora, tokom kojeg su se u opozicionim redovima smjenjivale različite poruke o kandidatima, savezništvima i mogućim scenarijima. Kandidatura Branka Blanuše, insistiranje Nebojše Vukanovića na vlastitom političkom pravcu, ali i Stanivukovićevo višemjesečno pozicioniranje kao mogućeg kandidata, stvorili su sliku opozicionog fronta koji više vremena troši na unutrašnje sukobe nego na predstavljanje zajedničke politike biračima.
Upravo zato analitičari upozoravaju da pitanje opozicionog jedinstva nije samo pitanje jednog kandidata, već mnogo dublji problem povjerenja, političke strategije i odnosa unutar opozicionih stranaka.
Vladajućim servirana pobjeda na pladnju
Tanja Topić, politička analitičarka, kaže da u dešavanjima koja smo pratili proteklih mjeseci cinično je govoriti o jedinstvu opozicije, i to posebno od onih koji su zdušno radili na njenom razbijanju.
“Vukanović je svoju kandidaturu odavno isturio, dok su se pojedini opozicionari poigravali sa nekima od kandidata, dovodeći i građane i stranke u zabunu. Podsjetiću na situaciju u kojoj je Glavni odbor SDS-a kandidovao Branka Blanušu, koji je u nekoliko navrata istu prebacio na Draška Stanivukovića. Trvenja u opoziciji oko kandidatura nanijela su im nemjerljivu štetu, tako da potez čovjeka, koji je sve zakuhao, pa sad čini ‘istorijski i veliki korak’ nudeći ličnu sujetu zarad opšteg interesa opozicije, ne može da je ispravi”, rekla je Topić za BUKU.
Ona kaže da je opozicija je položila izborno oružje i prije kandidatura, tako da je vladajućima servirala pobjedu na pladnju.
Mnogo ne nepoznanica, spekulacija
Politički analitičar Mladen Bubonjić kaže da u ovom trenutku imamo mnogo nepoznanica, uprkos dostupnim informacijama, mnogo je i spekulacija kojima smo svjedočili proteklih sedmica i mjeseci.
“Sve nam to daje za pravo da sumnjamo u zvanična saopštenja i izjave zvaničnika. Npr. da li je Stanivuković odustao od kandidature radi opšteg dobra ili da minira opoziciju i raščisti sebi put za lidera opozicije, odnosno političke opcije koja će biti samo njemu na usluzi? Da li su odluke donesene samostalno, ili je bilo ‘sugestija’ sa strane? Hoće li opet i u kojoj mjeri biti predizbornih i postizbornih papaka? Kada bi hipotetički i došlo do promjene vlasti, što je teško vjerovatno jer gotovo nikad jedan blok ne mijenja drugi, da li bi sve ostalo isto? Generalno gledano, sve te nedoumice i sumnje u suštini predstavljaju opšte mjesto naše društveno-političke realnosti više godina, čak decenija”, rekao je Bubonjić za BUKU.
On ističe da ni ovaj ovaj put neće biti drugačije, što će samo doprinijeti dodatnoj rezigniranosti građana i povećanoj apstinenciji.
“Pored toga, nove tehnologije će samo doprinijeti da se raščisti slika koliko zaista ljudi glasa, pokazujući realnije odnose, što se neće baš svima dopasti, bez obzira na početnu euforiju. Što se konkretnih dešavanja u vezi sa opozicijom tiče, i ranije smo svjedočili mnogobrojnim kalkulacijama, razmiricama i međusobnim optužbama, međutim ovaj put je dramatizacija i teatralizacija dovedena do vrhunca. S kojim ciljem, možemo samo da pretpostavimo. Opozicija je čak i ujedinjena imala slabije šanse od vladajuće koalicije, a tek razjedinjeni nemaju mnogo izgleda za pobjedu. Naravno, ukoliko ne animiraju značajniji procenat apstinenata, što je malo vjerovatno”, smatra Bubonjić.