Od jednokratne pomoći učenicima i studentima, preko novca penzionerima i većeg materinskog dodatka, do novih prava iz socijalne zaštite i 822 KM mjesečno roditeljima 12 beba – posljednjih mjeseci u Republici Srpskoj uveden je ili povećan niz novčanih davanja. Istovremeno, izborna kampanja počela je 4. septembra, a građani na izbore izlaze 4. oktobra.
U Republici Srpskoj posljednjih mjeseci doneseno je više odluka kojima se povećavaju postojeća ili uvode nova novčana davanja građanima.
Neke od mjera odnose se na djecu i mlade, neke na penzionere i porodice, dok su tokom 2026. godine uvedena i nova prava iz socijalne zaštite.
Iako ovo samo po sebi ne znači da su mjere donesene zbog izbora. Međutim, činjenica je da je značajan dio novih ili povećanih davanja uveden ili počeo da se isplaćuje upravo tokom nekoliko mjeseci koji prethode izlasku građana na birališta.
Učenicima 100 i 150 KM
Početkom septembra Vlada Republike Srpske odobrila je jednokratnu novčanu pomoć učenicima osnovnih i srednjih škola.
Osnovci dobijaju 100 KM, a srednjoškolci 150 KM. Mjera obuhvata više od 80.000 učenika osnovnih škola i oko 35.000 srednjoškolaca.
Prema odluci Vlade, za ovu namjenu obezbijeđeno je 13,45 miliona KM.
Isplata je počela u septembru, dakle u prvom mjesecu zvanične izborne kampanje.
Studentima po 150 KM
Istog dana Vlada je objavila i odluku o jednokratnoj pomoći redovnim studentima.
Svaki redovni student prvog, drugog i trećeg ciklusa studija koji ispunjava uslove dobija 150 KM, a za realizaciju mjere prvobitno je obezbijeđeno 4,5 miliona KM za oko 30.000 studenata.
I ova mjera uvedena je u septembru.
Kada se saberu prvobitno odobrena sredstva za učenike i studente, riječ je o 17,95 miliona KM.
Važno je, međutim, da se ovaj iznos ne predstavlja kao konačan trošak isplate studentima, jer je riječ o prvobitno planiranim sredstvima za oko 30.000 studenata.
Penzionerima 80 ili 120 KM
U avgustu je Vlada RS odobrila jednokratnu pomoć korisnicima penzije.
Penzionerima čija je penzija za juli iznosila 698,48 KM ili manje pripalo je 120 KM, dok su oni sa penzijom iznad tog iznosa dobili 80 KM.
Vlada je odluku donijela 21. avgusta, a isplata je najavljena do kraja tog mjeseca.
U rebalansu budžeta za 2026. godinu za jednokratnu pomoć penzionerima planirano je 31,2 miliona KM.
Ovdje je riječ o posebnoj jednokratnoj pomoći, a ne o redovnom povećanju penzija.
Penzije povećane ukupno 10 odsto
Pored jednokratne pomoći, penzioneri su tokom 2026. dobili i povećanje redovnih primanja.
Vlada RS je u julu donijela odluku o vanrednom usklađivanju penzija za 3,55 odsto.
Kako je Vlada navela, zajedno sa ranijim redovnim usklađivanjem, ukupno povećanje penzija ostvarenih u 2026. godini iznosi 10 odsto. Za vanredno povećanje potrebno je oko 1,5 miliona KM mjesečno, odnosno oko 7,5 miliona KM do kraja godine.
Ovo treba razlikovati od jednokratne pomoći: riječ je o povećanju postojećeg prava.
Materinski dodatak sa 406 na 746 KM
Jedna od najvećih promjena odnosi se na materinski dodatak.
Iznos je povećan sa 406 na 746 KM mjesečno.
Prema rebalansu budžeta, transfer Fondu dječije zaštite povećan je za 8 miliona KM, upravo zbog povećanja materinskog dodatka na 746 KM.
Vlada je obrazložila povećanje nastojanjem da se poboljša materijalni položaj nezaposlenih majki, imajući u vidu rast troškova života.
Dakle, ovdje nije riječ o novom pravu, već o značajnom povećanju postojećeg prava.
Roditeljima četvoro i više djece 800 umjesto 750 KM
Od avgusta je povećano i mjesečno primanje za nezaposlene roditelje četvoro i više djece.
Iznos je povećan sa 750 na 800 KM neto mjesečno.
Ministarstvo porodice, omladine i sporta navelo je da je riječ o oko 5.000 korisnika, a da će dodatna sredstva za ovu namjenu do kraja godine iznositi 2.015.250 KM.
Ni ovo nije novo pravo, već povećanje postojećeg primanja.
Nova prava u socijalnoj zaštiti
Tokom 2026. godine uvedena su i nova prava u sistemu socijalne zaštite.
Izmjenama Zakona o socijalnoj zaštiti uvedeno je pravo na poseban dodatak za brigu o djetetu sa smetnjama u razvoju, odnosno licu sa invaliditetom. Jedna od kategorija na koju se pravo odnosi jesu roditelji koji su ranije koristili pravo na naknadu roditelju-njegovatelju ili njegovatelju, a čije je dijete navršilo 30 godina i time izgubilo pravo po Zakonu o dječjoj zaštiti.
Rebalansom budžeta predviđena su i sredstva za još jedno novo pravo – poseban dodatak na ličnu invalidninu.
Za realizaciju ova dva nova prava obezbijeđena su dodatna sredstva od 21,9 miliona KM.
Ovdje je riječ o promjeni sistema socijalne zaštite, a ne o jednokratnoj predizbornoj isplati.
Produženi boravak – 200 KM mjesečno
U avgustu je odobrena i finansijska podrška za djecu koja produženi boravak koriste u privatnim predškolskim ustanovama.
Podrška iznosi 200 KM mjesečno po djetetu.
I ova mjera počinje u periodu neposredno pred izbore.
I roditeljima 12 beba – 822,17 KM mjesečno
Na 29. sjednici, prema današnjem saopštenju Vlade Republike Srpske, donesena je odluka kojom se roditeljima 12 beba koje su preminule 1992. godine zbog nedostatka kiseonika u tadašnjem Kliničkom centru Banjaluka omogućava mjesečno novčano primanje.
Roditeljima koji zbog propuštanja zakonskog roka nisu ostvarili pravo na civilnu porodičnu invalidninu biće omogućeno primanje u visini od 100 odsto osnovice za obračun civilne invalidnine, odnosno 822,17 KM.
Roditeljima koji već ostvaruju civilnu porodičnu invalidninu biće isplaćivana razlika do punog iznosa osnovice.
Pravo će se moći ostvarivati nakon što odluka stupi na snagu, odnosno osmog dana od objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske“.
Riječ je o posebnoj odluci koja dolazi 34 godine nakon smrti 12 beba.
Koliko je novca u pitanju?
Nije moguće korektno sabrati sva ova sredstva u jednu cifru, jer se radi o različitim kategorijama rashoda.
Neka su jednokratna, neka su mjesečna, neka su planirana za šest mjeseci, a neka za cijelu godinu.
Ipak, samo nekoliko jasno objavljenih stavki pokazuje razmjere:
- 13,45 miliona KM za jednokratnu pomoć učenicima;
- 4,5 miliona KM za jednokratnu pomoć studentima;
- 31,2 miliona KM za jednokratnu pomoć penzionerima;
- 21,9 miliona KM dodatnih sredstava za dva nova prava iz socijalne zaštite;
- 8 miliona KM više za Fond dječije zaštite zbog povećanja materinskog dodatka;
- 2,015 miliona KM dodatnih sredstava do kraja godine zbog povećanja primanja roditelja četvoro i više djece.
Samo kod ovih stavki riječ je o desetinama miliona maraka, ali se one ne mogu jednostavno sabrati kao da predstavljaju isti period i istu vrstu potrošnje.
A šta je sa 2025. godinom?
Nije tačno reći da Vlada RS u 2025. godini nije davala nikakvu pomoć građanima. Takva tvrdnja bila bi preširoka.
Ono što se može reći jeste da je tokom 2026. uvedeno više novih prava i posebnih mjera, dok su neka postojeća prava značajno povećana.
Među novim mjerama su, između ostalog nova prava iz socijalne zaštite, dok su jednokratne pomoći učenicima i studentima uvedene ove godine.
Kod drugih prava imamo jasno povećanje iznosa: materinski dodatak sa 406 na 746 KM i primanje nezaposlenih roditelja četvoro i više djece sa 750 na 800 KM.
Zbog toga je preciznije govoriti o novim i povećanim davanjima u 2026. godini, a ne tvrditi da svega toga u 2025. nije bilo.
Sve to u izbornoj godini
Tokom avgusta i septembra donesene su ili počele da se realizuju neke od najvidljivijih mjera – jednokratna pomoć penzionerima, pomoć učenicima i studentima, subvencija produženog boravka, dok su ranije tokom godine povećana pojedina redovna primanja i uvedena nova prava iz socijalne zaštite.
Ono što jeste provjerljiva činjenica jeste da se značajan broj novih ili povećanih novčanih davanja realizuje u istoj godini u kojoj se održavaju opšti izbori i da je dio njih uveden u mjesecima neposredno prije glasanja.