Stanišića (73) i njegovog pomoćnika Simatovića (73), haški sud je 30. juna 2021., poslije ponovljenog suđenja, osudio na po 12 godina zatvora zbog pomaganja zločina koje su u BiH 1992. počinile Crvene beretke.
Nepravosnažnom
presudom, Stanišića i Simatovića je sud tada proglasio krivim za
pomaganje i podržavanje progona, ubistva, deportacije i prisilnog
premještanja Muslimana i Hrvata iz Bosanskog Šamca, s proljeća 1992.
Optužbi
da su odgovorni za brojne druge zločine u Hrvatskoj i u još četiri
bosanske opštine, Stanišić i Simatović su prvostepenom presudom bili
oslobođeni, piše Avaz
Tom
presudom je utvrđeno i da nije dokazano da su Stanišić i Simatović bili
učesnici u udruženom zločinačkom poduhvatu čiji je cilj bilo trajno i
nasilno uklanjanje nesrba sa velikih dijelova teritorija Hrvatske i BiH.
Sud
je kao dokazano, u nepravosnažnoj presudi Stanišiću i Simatoviću,
prihvatio da je to zločinačko udruženje postojalo i da su u njemu
učestvovali drugi čelnici Srbije, tadašnje Republike Srpske Krajine i
Republike Srpske.
Po presudi, Stanišić i Simatović su za taj poduhvat znali, ali nisu dijelili zločinačku namjeru s drugim učesnicima.
Na tu presudu žalbe su uložili branioci, tražeći da Stanišić i Simatović budu oslobođeni ili da im kazne budu skraćene.
Žalbu
su, međutim, uložili i tužioci koji zahtijevaju da Stanišić i Simatović
budu proglašeni krivim i za druga zlodjela u BiH, u Kninskoj Krajini i u
istočnoj Slavoniji, te da im kazne budu pooštrene.
Od izricanja presude, juna 2021., Stanišić i Simatović su u sudskom pritvoru u Ševeningenu.
Proces
Stanišiću i Simatoviću – uključujući prvo i ponovljeno suđenje –
najduži je u historiji suda u Hagu i traje već 20 godina.
Stanišića
i Simatovića uhapsile su vlasti Srbije tokom operacije Sablja poslije
ubistva premijera Zorana Đinđića 2003. godine. Stanišić je bio prebačen u
Hag 11. juna, a Simatović 30. maja te godine.
U prvom pojavljivanju pred sudijom, obojica su izjavila da nisu krivi.
Prvo suđenje je počelo, poslije jednog neuspješnog pokušaja, u junu 2009.
U
maju 2013., Haški tribunal je prvostepenom presudom Stanišića i
Simatovića oslobodio krivice za zločine u Hrvatskoj i BiH, 1991-95, za
koje su bili optuženi.
Tužioci su uložili žalbu, a apelaciono
vijeće Tribunala je u decembru 2015. poništilo prvostepenu presudu i
naložilo novo suđenje koje je počelo u junu 2017., a završilo se novom
prvostepenom presudom 30. juna prošle godine.
Stanišić je cijelo ponovljeno suđenje proveo na privremenoj slobodi u Beogradu zbog bolesti.
Kako
su ranije utvrdili ljekari u Hagu i u Beogradu, Stanišić godinama pati
od hronične bolesti organa za varenje (paučitis) i teške depresije.
Stanišić i Simatović su, odlukom suda, i tokom prvog procesa više puta bili privremeno puštani iz pritvora.
Sud
je Stanišiću, kao izdržani dio kazne do izricanja prvostepene presude
2021., priznao 1.934 dana koje je proveo u pritvoru od prvog hapšenja
2003. godine.
Simatović je, kako piše u prvostepenoj presudi, do juna 2021. u pritvoru izdržao 2.348 dana kazne.