Građane Bosne i Hercegovine na današnjim Opštim izborima očekuju značajne promjene na biračkim mjestima. Uz novi izgled glasačkih listića i drugačiji način njihovog popunjavanja, izborni proces prvi put uključuje široku primjenu novih tehnologija – biometrijsku identifikaciju birača i skeniranje glasačkih listića.
Prije nego što dobije glasačke listiće, birač prolazi postupak identifikacije i autentifikacije uz korištenje nove tehnologije. Nakon što završi glasanje, listiće više ne ubacuje na dosadašnji način u klasičnu glasačku kutiju, već ih ubacuje u skener.
Promijenjen je i sam način glasanja.
Birači koji glasaju za Narodnu skupštinu Republike Srpske, Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH, Predstavnički dom Parlamenta FBiH i kantonalne skupštine dobijaju glasačke listiće, ali i posebnu kandidatsku listu koja služi kao pomoć prilikom izbora kandidata.
Na lijevoj strani glasačkog listića nalaze se nazivi političkih subjekata, dok se na desnoj strani nalaze brojevi koji odgovaraju pojedinačnim kandidatima. Njihova imena birač može pronaći na kandidatskoj listi koju dobija zajedno sa glasačkim materijalom.
Kako se pravilno glasa?
Birač prvo treba da oboji kružić ispred naziva političkog subjekta za koji želi glasati. Nakon toga, ukoliko želi dati preferencijalni glas pojedinim kandidatima sa te liste, može označiti najviše tri broja koja odgovaraju kandidatima sa priložene kandidatske liste.
To znači da više nije dovoljno označiti samo kandidata.
Ukoliko birač označi samo broj kandidata, a ne označi politički subjekt, takav glasački listić biće nevažeći.
Ako birač pravilno označi politički subjekt, ali uz njega označi više od tri kandidata, glas neće biti izgubljen u potpunosti – računaće se kao glas za politički subjekt, ali ne i kao preferencijalni glas za označene kandidate.
Za člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine, kao i za predsjednika i potpredsjednike Republike Srpske, birači glasaju na listićima na kojima direktno biraju kandidata.
Nakon glasanja, birač svoja četiri glasačka listića ubacuje u skener. Kandidatske liste, koje služe isključivo kao pomoć pri izboru kandidata i nisu glasački listići, vraćaju se članovima biračkog odbora.
Najvažnije je, dakle, zapamtiti: kod glasanja za parlamente i skupštine prvo se označava politički subjekt, a tek potom, po želji, najviše tri kandidata sa njegove liste. Samo označavanje broja kandidata nije dovoljno da bi glasački listić bio važeći.
Novi sistem predstavlja jednu od najvećih tehničkih promjena izbornog procesa u BiH posljednjih godina, pa je posebno važno da birači prije glasanja obrate pažnju na uputstva kako njihov glas zbog pogrešnog označavanja ne bi bio proglašen nevažećim.