Usvajanje ključnih zakona predstavlja ohrabrujući signal na evropskom putu Bosne i Hercegovine, ali iz Delegacije EU upozoravaju da reforme još nisu završene, dok političke blokade i dalje predstavljaju ozbiljan izazov.
Bosna i Hercegovina je u posljednjih nekoliko sedmica načinila nekoliko važnih, iako skromnih, koraka ka evropskim integracijama. Usvajanje Zakona o platnim uslugama u Republici Srpskoj, kao i usvajanje u prvom čitanju Zakona o Visokom sudskom i tužilačkom savjetu (VSTS) BiH i Zakona o Sudu BiH na državnom nivou, ocjenjuju se kao pozitivan pomak nakon višemjesečnog zastoja u reformskim procesima.
Iako su ti koraci daleko od onoga što su pojedine zemlje regiona ostvarile u protekle tri godine, oni pokazuju da se evropska agenda ponovo vraća u fokus domaćih institucija.
Da li uspjeh Crne Gore mijenja političku računicu?
Jedan od razloga za blagi optimizam, prema ocjenama sagovornika upoznatih s evropskim procesima, jeste činjenica da se Crna Gora približava članstvu u Evropskoj uniji.
Kako se navodi, mogućnost da Crna Gora uskoro postane članica EU mogla bi izvršiti dodatni pritisak na političke lidere u BiH, koji će građanima sve teže objašnjavati zašto zemlja zaostaje na evropskom putu.
U evropskim institucijama, kako prenose izvori, postoji oprezan optimizam, ali i svijest da BiH i dalje očekuje veliki broj reformi prije formalnog početka pristupnih pregovora.
Delegacija EU: Zakone treba dodatno uskladiti
Iz Delegacije Evropske unije u BiH pozdravili su usvajanje zakonskih rješenja, ocjenjujući ih važnim korakom u unapređenju reformi u oblasti vladavine prava.
Istovremeno su naglasili da predstoji amandmanska faza u kojoj bi tekstovi zakona trebalo da budu dodatno usklađeni sa evropskim standardima i preporukama Evropske komisije i Venecijanske komisije.
Kako navode, upravo su reforme pravosuđa, zajedno sa efikasnim sistemom prijave imovine nosilaca pravosudnih funkcija, među ključnim obavezama koje BiH mora ispuniti na putu ka članstvu u Evropskoj uniji.
Delegacija EU podsjeća da su ove reforme dio Reformske agende i Plana rasta za Zapadni Balkan, te da njihovo provođenje otvara mogućnost korištenja značajne finansijske podrške iz evropskih fondova.
Hoće li političke blokade zaustaviti evropski put?
Iako su prvi koraci napravljeni, ostaje neizvjesno da li će zakoni biti konačno usvojeni u Parlamentarnoj skupštini BiH.
U javnosti se već pojavljuju signali da bi SNSD i HDZ BiH mogli imati primjedbe na pojedina zakonska rješenja, što bi moglo usporiti ili zaustaviti reformski proces.
Analitičari ipak smatraju da bi promijenjene geopolitičke okolnosti, ali i snažna ekonomska povezanost Bosne i Hercegovine s Evropskom unijom, mogli povećati pritisak na domaće političke aktere da nastave reforme.
Dodatni podsticaj, kako se navodi, predstavljaju i rastući interes stranih investitora za ulaganja u BiH i region, pri čemu su stabilan pravni sistem, vladavina prava i približavanje evropskim standardima među ključnim uslovima za nova ulaganja.