U okviru vanredne revizije zakonitosti rada pravosudnih organa, Specijalna komisija Vrhovnog javnog tužilaštva Srbije preuzela je do sada najmanje 34 predmeta od Višeg javnog tužilaštva u Beogradu, potvrđeno je listu Danas iz izvora bliskih vrhu tužilačke organizacije.
Ovaj potez predstavlja do sada najradikalniji institucionalni rez nakon nedavnih parlamentarnih izbora na kojima je pobjedu odnijela Studentska lista „Studenti pobeđuju”, što je pokrenulo talas istraga protiv donedavno nedodirljivih bezbjednosnih, policijskih i finansijskih moćnika.
Dosijei na stolu: Od „Kineskih špijuna” do studentskih protesta
Predmeti koje je Komisija izuzela iz beogradskog Višeg javnog tužilaštva obuhvataju niz najkontroverznijih afera koje su mjesecima potresale javnost i izazivale sumnje u političku zloupotrebu represivnog aparata:
- „Zvučni top” i napadi na studente: Istrage o upotrebi nezakonitih zvučnih emitera i prekomjerne sile tokom gušenja demonstracija;
- „Rektorat” i „FDU napad na studente”: Incidenti upada i fizičkih napada na visokoškolske ustanove;
- „Vista Rica” i „Pomilovanja”: Finansijske zloupotrebe i sumnjive odluke o amnestijama;
- „Kineski špijuni”: Slučajevi obavještajnog i bezbjednosnog djelovanja pod velom tajnosti;
- Nova lista slučajeva: Izvori navode da se priprema obrada i dodatnih predmeta o kojima će javnost biti naknadno obaviještena.
Pored toga, od Prvog osnovnog javnog tužilaštva u Beogradu izuzeta su dva predmeta. U jednom od njih vrhovna tužiteljka je već izdala obavezno uputstvo za postupanje — i to u slučaju brutalnog fizičkog i psihičkog zlostavljanja studenata u podzemnoj garaži zgrade Vlade Srbije u Nemanjinoj ulici.
Prvi izvještaj u ponedjeljak: Petočlani tim na čelu sa Goranom Ilićem
Nadzor se sprovodi na osnovu Opšteg obaveznog uputstva vrhovne javne tužiteljke Zagorke Dolovac, kojim je naložena sveobuhvatna kontrola čak 89 javnih tužilaštava širom zemlje — uključujući Viša javna tužilaštva u Beogradu i Novom Sadu, kao i Tužilaštvo za organizovani kriminal (JTOK).
Na čelu formirane petočlane komisije nalazi se tužilac Goran Ilić, a članovi tima su istaknuti tužioci Miljko Radisavljević, Tamara Mirović, Nataša Krivokapić i Gordana Janićijević, uz još tri imenovana zamjenika.
„Procjena je da će u ponedjeljak, 9. novembra, Vrhovno javno tužilaštvo biti spremno da javnosti predstavi zvaničan izvještaj o rezultatima uvida i analize za prvu grupu predmeta koji se trenutno obrađuju”, potvrdio je izvor iz VJT-a.
Prema instrukcijama, svi glavni tužioci u zemlji obavezani su da članovima Komisije bez odlaganja omoguće pristup svakom traženom spisu, sa posebnim fokusom na krivična djela protiv života i tijela, izbornih prava, privrede, ustavnog uređenja i zloupotrebe službene dužnosti.
Politička prekretnica i hapšenja u vrhu države
Otvaranje fioka u tužilaštvu direktna je posljedica izbornih rezultata od 25. oktobra, kada je lista Aleksandra Vučića i vladajuće Srpske napredne stranke (SNS) pretrpjela poraz od strane Studentske liste.
Promjena političke dinamike odmah je pokrenula niz hapšenja ključnih operativaca sistema:
- Slučaj garaže Vlade: Uhapšeno je devet osoba, uključujući komandanta Specijalne antiterorističke jedinice (SAJ) Igora Žmirića i pripadnike Jedinice za obezbjeđenje određenih ličnosti i objekata (JZO);
- Policijski vrh: Priveden je načelnik Uprave kriminalističke policije (UKP) Marko Kričak;
- Finansije i institucije: U pritvoru su završili vlasnik Alta banke Davor Macura i direktor Republičkog hidrometeorološkog zavoda (RHMZ) Jugoslav Nikolić.
Objava prvog izvještaja u ponedjeljak mogla bi donijeti odgovor na pitanje hoće li dosadašnji predistražni postupci prerasti u formalne optužnice protiv najviših nosilaca bezbjednosnih funkcija u zemlji.