Bivši njemački kancelar Gerhard Šreder izazvao je buru u Njemačkoj nakon što je prisustvovao proslavi rođendana ruskog predsjednika Vladimira Putina. Aktuelni kancelar Fridrih Merc njegov potez ocijenio je kao „krajnje nemoralan“, dok su kritike stigle i iz Šrederove Socijaldemokratske partije (SPD).
Posjeta Šredera Moskvi ponovo je otvorila pitanje njegovih dugogodišnjih veza s Putinom i ruskim energetskim sektorom, koje su predmet oštrih kritika u Njemačkoj od početka ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine.
Portparol njemačke vlade izjavio je u petak da je kancelar Merc „duboko ogorčen“ zbog Šrederovog odlaska na proslavu u domu ruskog predsjednika.
Merc: Putin je odgovoran za patnje u Ukrajini
Predstavnik njemačke vlade podsjetio je na odgovornost ruskog predsjednika za rat u Ukrajini i njegove posljedice po stanovništvo.
„Putin je jedini odgovoran za rat u Ukrajini. Njegova naređenja uzrok su nemjerljive patnje, civilnih žrtava, razdvojenih porodica, mrtvih i ranjenih“, poručio je portparol.
Dodao je da Merc prisustvo bivšeg kancelara Putinovoj rođendanskoj proslavi smatra „krajnje nemoralnim“.
Šreder, koji je bio njemački kancelar od 1998. do 2005. godine, već dugo izaziva nezadovoljstvo dijela njemačke javnosti zbog odnosa s ruskim predsjednikom i angažmana u ruskim kompanijama. Kritike su postale još izraženije nakon početka rata u Ukrajini, kada su brojne evropske države uvele sankcije Moskvi i nastojale smanjiti energetsku zavisnost od Rusije.
Kritike stigle i iz Šrederove stranke
Šrederov odlazak na Putinovu proslavu naišao je na osudu i unutar SPD-a, stranke kojoj pripada.
Lars Klingbajl, kopredsjednik SPD-a i ministar finansija u Mercovoj vladi, ocijenio je da je Šrederov potez „potpuno neprihvatljiv“, posebno imajući u vidu stradanje stanovništva Ukrajine, prenosi njemački list Süddeutsche Zeitung.
Reakcije pokazuju da Šrederove veze s Rusijom ostaju politički osjetljivo pitanje u Njemačkoj, uključujući i njegovu matičnu stranku.
Od „Sjevernog toka“ do novih funkcija u Rusiji
Nakon odlaska s mjesta kancelara Šreder je nastavio da obavlja visoke funkcije u ruskom energetskom sektoru.
Ubrzo nakon završetka mandata postao je predsjednik odbora akcionara projekta „Sjeverni tok“, gasovoda kojim se ruski gas transportovao direktno u Njemačku preko Baltičkog mora. Projekat je podržavao i tokom svog kancelarskog mandata.
Kasnije je obavljao visoku funkciju u ruskoj naftnoj kompaniji „Rosnjeft“, a njegove poslovne veze s Rusijom nastavile su se i nakon izbijanja rata u Ukrajini.
Prošle sedmice Šreder je, prema navodima iz dostavljenog izvještaja, postao član nadzornog odbora ruskog trgovinskog lanca „Hiperglobus“, koji upravlja s više od 20 supermarketa u Rusiji, a nastao je iz poslovanja njemačke kompanije Globus Holding.
Putin ga želi za sagovornika o bezbjednosti Evrope
Ranije ove godine Putin je izjavio da bi Šreder bio njegov poželjan sagovornik u razgovorima o novim bezbjednosnim aranžmanima za Evropu.
Ta ideja naišla je na protivljenje u Berlinu i evropskim institucijama, koje smatraju da se o evropskoj bezbjednosti ne može razgovarati zanemarujući rusku invaziju na Ukrajinu.
Najnovija posjeta dodatno je pojačala raspravu o tome može li bivši njemački kancelar, koji i dalje održava veze s Moskvom, imati ulogu posrednika u budućim razgovorima između Rusije i Zapada.
Za Merca i dio njemačke političke scene, međutim, Šrederov odlazak na Putinovu proslavu predstavlja neprihvatljiv gest u trenutku kada rat u Ukrajini i dalje odnosi živote i produbljuje sukob između Moskve i evropskih država.