– Nobelova skupština navela da su njihova otkrića brzo ostvarila globalni utjecaj
BRISEL (AA) – Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu za 2026. godinu u ponedjeljak je zajednički dodijeljena američkom naučniku Karlu Deisserothu i njemačkim naučnicima Peteru Hegemannu i Georgu Nagelu za njihova otkrića u oblasti ionskih kanala aktiviranih svjetlošću i optogenetike.
Nobelova skupština pri Karolinska institutu saopćila je da su trojica naučnika nagrađena za otkrića koja su postavila temelje optogenetike, metode koja omogućava kontrolu aktivnosti nervnih ćelija pomoću svjetlosti.
Hegemann i Nagel otkrili su kanalrodopsin, protein jedinstvenih svojstava koji ćelije čini osjetljivim na svjetlost.
Utvrđeno je da ćelije postaju osjetljive na svjetlost kada se ovaj protein uvede u različite vrste ćelija, čime su otvorene nove mogućnosti za kontrolu aktivnosti ćelija pomoću svjetlosti.
Deisseroth je kasnije uveo gen za kanalrodopsin u nervne ćelije pacova.
Izlaganjem ćelija plavoj svjetlosti uspio je pokrenuti nervne signale.
Nakon toga razvio je tehniku za kontrolu nervnih ćelija u mozgu živih miševa pomoću svjetlosti.
“Ova metoda za kontrolu nervnih signala pomoću svjetlosti danas se naziva optogenetika i brzo je ostvarila globalni utjecaj”, navodi se u saopćenju.