Kada bi parlamentarni izbori u Srbiji bili održani sada, studentska lista osvojila bi 48,5 odsto glasova, dok bi lista Srpske napredne stranke (SNS) Aleksandra Vučića dobila 38,6 odsto, pokazuje analitička procjena Biroa za društvena istraživanja (BIRODI).
Prema istoj procjeni, Socijalistička partija Srbije (SPS) Ivice Dačića osvojila bi 3,9 odsto glasova, dok bi ostale opozicione i liste nacionalnih manjina zajedno imale između 7,8 i 10,2 odsto.
Studentska lista u prednosti
BIRODI procjenjuje da se podrška studentskoj listi trenutno kreće između 45,9 i 51,1 odsto, dok bi lista SNS-a mogla osvojiti između 36,3 i 40,9 odsto.
SPS se nalazi na granici izbornog praga, sa procijenjenom podrškom između 3,2 i 4,6 odsto.
Ipak, iz BIRODI-ja naglašavaju da njihov nalaz nije klasično istraživanje javnog mnijenja niti prognoza konačnog izbornog rezultata, već analitički scenario mogućeg ishoda izbora.
Procjena je napravljena na osnovu zvaničnih izbornih rezultata od 2012. godine, dostupnih istraživanja javnog mnijenja, kao i demografskih promjena evidentiranih u podacima Republičke izborne komisije.
Izlaznost mladih mogla bi biti ključna
Prema analizi, na eventualne parlamentarne izbore izašlo bi oko 4,13 miliona birača.
Posebna pažnja posvećena je mogućoj mobilizaciji mladih i građana koji ranije nisu glasali. Upravo bi njihova izlaznost mogla značajno uticati na konačan odnos snaga.
Među faktorima koji bi mogli promijeniti rezultat izdvajaju se i koncentracija opozicionih glasova, rezultat SPS-a, kao i broj izbornih lista koje bi uspjele da pređu izborni prag od tri odsto.
Pitanje biračkog spiska ponovo u fokusu
BIRODI u analizi ukazuje i na pitanje biračkog spiska.
Prema popisu stanovništva iz 2022. godine, Srbija je imala 6.647.003 stanovnika, dok je broj registrovanih birača iznosio 6.500.666.
Opozicione stranke već duže vrijeme traže sređivanje biračkog spiska, dok se unapređenje njegove tačnosti nalazi i među preporukama OSCE-ovog Ureda za demokratske institucije i ljudska prava (ODIHR).
Studenti traže prijevremene izbore
Studentski pokret nastao je nakon tragedije na Željezničkoj stanici u Novom Sadu 1. novembra 2024. godine, u kojoj je poginulo 16 ljudi.
Tokom višemjesečnih protesta studenti su tražili odgovornost institucija, borbu protiv korupcije i raspisivanje prijevremenih parlamentarnih izbora.
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić ponovo je 20. avgusta govorio o mogućnosti održavanja izbora, navodeći 18. ili 25. oktobar kao moguće termine.
Ako bi do izbora zaista došlo u tim rokovima, procjena BIRODI-ja pokazuje da bi se u Srbiji vodila izuzetno neizvjesna politička trka, u kojoj bi izlaznost i raspodjela opozicionih glasova mogli biti presudni.