Kada se govori o međunarodnoj pomoći Ukrajini, u javnom diskursu često dominiraju apsolutne brojke, zbog čega se stiče utisak da Sjedinjene Američke Države i najveće evropske ekonomije podnose najveći teret. Međutim, kada se podaci stave u srazmjeru sa ekonomskom moći država, slika je potpuno drugačija.
Prema najnovijim podacima Instituta u Kilu (Kiel Institute), koji obuhvataju alokacije bilateralne pomoći od januara 2022. do juna 2025. godine (iskazano kao procenat BDP-a iz 2021. godine), najveći teret podrške Ukrajini nose skandinavske i baltičke zemlje, dok su globalne i evropske supersile daleko ispod očekivanja.
Danska i Estonija apsolutni lideri
Na samom vrhu liste nalaze se Danska i Estonija, jedine dvije države čija je bilateralna pomoć Ukrajini premašila tri procenta njihovog bruto domaćeg proizvoda.
Danska prednjači sa impresivnih 3.25%, dok je Estonija, zemlja koja direktno osjeća geopolitički pritisak Moskve, odmah iza nje sa 3.01%. Za njima slijede Litvanija sa 1.91% i Norveška sa 1.85%. Ovi podaci jasno pokazuju da zemlje koje su geografski bliže zoni konflikta, ili imaju duboko ukorijenjenu istorijsku svijest o ruskoj prijetnji, pokazuju daleko najviši nivo solidarnosti.
Gdje su Sjedinjene Američke Države i velike evropske ekonomije?
Iako Sjedinjene Američke Države šalju najveću količinu novca i naoružanja u apsolutnim iznosima, kada se ta pomoć uporedi sa njihovim ogromnim BDP-om, SAD se nalaze tek na desetom mjestu ove liste, izdvajajući 0.55%.
Što se tiče velikih evropskih sila, rezultati su, u najmanju ruku, skromni. Njemačka, kao najjača evropska ekonomija, stoji solidno sa 1.31% (peto mjesto na listi), a Ujedinjeno Kraljevstvo izdvaja 0.93%.
Međutim, zapadnoevropske zemlje poput Francuske i Italije nalaze se na samom dnu liste zemalja koje su podržale Kijev. Francuska pomoć iznosi tek 0.25% njenog BDP-a, Španija izdvaja 0.18%, a Italija svega 0.15%.
Mađarska na začelju
Sasvim očekivano s obzirom na politički kurs vlade Viktora Orbana, Mađarska se nalazi na samom dnu prikazanog grafikona. Njihova bilateralna pomoć iznosi simboličnih 0.02%, što je jasan odraz spoljnopolitičke pozicije Budimpešte prema ratu u Ukrajini.
Pregled alokacija bilateralne pomoći (% BDP-a):
- Danska: 3.25%
- Estonija: 3.01%
- Litvanija: 1.91%
- Norveška: 1.85%
- Njemačka: 1.31%
- Švedska: 1.29%
- Ujedinjeno Kraljevstvo: 0.93%
- Finska: 0.90%
- Kanada: 0.67%
- Sjedinjene Američke Države: 0.55%
- Francuska: 0.25%
- Španija: 0.18%
- Italija: 0.15%
- Grčka: 0.08%
- Mađarska: 0.02%
Ova statistika ne samo da demistifikuje narative o tome ko finansira odbranu Ukrajine, već postavlja i ozbiljna pitanja o ravnomjernoj raspodjeli tereta unutar NATO alijanse i Evropske unije. Dok “mali” daju preko svojih mogućnosti, “veliki” očigledno još uvijek drže kočnicu.