Proljeće 2026. pod uticajem slabljenja La Niñe: više nestabilnosti i hladnijih prodora nad Evropom
Najnovije dugoročne prognoze ukazuju da bi slabljenje fenomena La Niña moglo značajno oblikovati vremenske prilike tokom proljeća 2026. u Evropi. Očekuje se češća dominacija nižeg pritiska nad kontinentom i stabilnijeg visokog pritiska nad dalekim sjeverom — obrazac koji je i ranije bio tipičan za proljeća povezana s ovom klimatskom fazom.
Meteorološko proljeće obuhvata mart, april i maj i predstavlja prelazni period između zime i ljeta, poznat po naglim promjenama vremena i velikim temperaturnim oscilacijama.
Uticaj stratosferskog zagrijavanja
U višim slojevima atmosfere razvija se događaj naglog stratosferskog zagrijavanja, koji bi mogao uticati na vremenske prilike krajem februara i tokom marta. Riječ je o procesu brzog porasta temperature i pritiska u stratosferi koji remeti polarni vrtlog, a posljedice se kasnije mogu prenijeti u niže slojeve atmosfere.
Modeli pokazuju snažno zagrijavanje na visini oko 30 kilometara, sa temperaturama i do 40 stepeni iznad prosjeka. Očekuje se da bi to moglo podstaći formiranje visokog pritiska nad Grenlandom, dok bi zapadna i centralna Evropa ostale pod uticajem ciklonalne aktivnosti.
Takav raspored obično donosi nestabilnije vrijeme, uz češće padavine i mogućnost nižih temperatura u zapadnim, centralnim i sjevernim dijelovima Evrope.
Slabljenje La Niñe i mogući prelaz ka El Niñu
U tropskom Pacifiku primjetno je postepeno slabljenje La Niñe. Hladne anomalije se povlače, dok se u istočnim dijelovima okeana već pojavljuju toplije zone. Dugoročne prognoze ukazuju na moguć završetak ove faze i relativno brz prelazak u El Niño do ljeta.
Slični brzi prelazi zabilježeni su i ranijih godina, a analiza tih perioda pokazuje sklonost nižem pritisku nad Evropom tokom proljeća, uz hladnije prodore u sjeverne, centralne i zapadne krajeve kontinenta.
Prognoza evropskog modela
Prema sezonskim projekcijama modela ECMWF, očekuje se područje povišenog pritiska nad sjevernim Atlantikom i jugoistočnom Evropom, dok bi zapad i dio centralne Evrope ostali pod uticajem nižeg pritiska.
Temperaturna prognoza sugeriše toplije uslove prema jugoistoku kontinenta, dok bi zapadni i sjeverni krajevi mogli imati temperature oko prosjeka ili nešto ispod njega. Veći dio Evrope mogao bi imati vlažnije proljeće nego inače, zbog češćih ciklona.
Mogućnost kasnog snijega
Iako je riječ o proljeću, snijeg nije isključen, naročito u ranijem dijelu sezone. Zajednička prognoza modela ECMWF i britanske meteorološke službe UK Met Office za mart pokazuje manjak snijega u odnosu na prosjek.
Ipak, april donosi signal za moguće normalne do iznadprosječne snježne padavine u sjeverno-centralnoj Evropi, kao i prema sjeveru i istoku kontinenta. Takav scenario bio bi povezan sa jačom zonom niskog pritiska nad centralnom Evropom i prodorima hladnijeg vazduha sa sjeveroistoka.