Evropske države sve više napuštaju američke digitalne servise, strahujući od političkog pritiska i gubitka digitalnog suvereniteta.
Vlade i institucije širom Evrope sve otvorenije pokušavaju da se udalje od digitalnih usluga američkih tehnoloških kompanija. Kao alternativu vide lokalna rešenja i softver otvorenog koda. Razlog za ovakav potez je sve veća zabrinutost zbog prevelike zavisnosti od neevropskih tehnologija, ali i želja za većim digitalnim suverenitetom.
Dodatnu zabrinutost izaziva mogućnost da bi tehnološki giganti iz Silicijumske doline mogli da ograniče pristup svojim uslugama pod političkim pritiskom. U Evropi se posebno pominje administracija Donalda Trampa.
Ovi strahovi su se pojačali nakon što je Microsoft blokirao imejl nalog glavnog tužioca Međunarodnog krivičnog suda (MKS) Karima Kana, kao odgovor na sankcije koje je uvela Trampova administracija.
Microsoft je saopštio da je tokom čitavog procesa bio u kontaktu sa MKS-om i da ni u jednom trenutku nije namjerno obustavio ili ukinuo usluge Sudu. Kompanija tvrdi da nije došlo do gašenja servisa, već do blokiranja pristupa sankcionisanom predstavniku. Ipak, ova objašnjenja nisu umirila strahove od takozvanog “hitnog gašenja”, mehanizma kojim velike tehnološke kompanije mogu da prekinu usluge po sopstvenoj proceni, piše Independent.
Na nedavno održanom Svjetskom ekonomskom forumu u Davosu, Hena Virkunen, u Evropskoj komisiji zadužena za pitanja tehnološkog suvereniteta, upozorila je da zavisnost Evrope od stranih tehnologija može biti iskorišćena protiv Evropske unije.
“Zato je izuzetno važno da ne zavisimo od jedne države ili jedne kompanije kada su u pitanju ključni delovi naše ekonomije i društva”, poručila je Virkunen.
Prošle godine njemačka pokrajina Šlezvig-Holštajn migrirala je oko 44.000 imejl naloga svojih zaposlenih sa Microsoft-ovih servisa na imejl klijent otvorenog koda. Istovremeno je započet prelazak sa Microsoft SharePoint-a na Nextcloud, takođe platformu otvorenog koda. Pokrajina razmatra i zamjenu Windows-a Linux-om, kao i korišćenje open-source rešenja za telefone i video-konferencije.
“Želimo da postanemo nezavisni od velikih tehnoloških kompanija i da obezbijedimo digitalni suverenitet”, izjavio je ministar za digitalizaciju Dirk Šreder.
Slični potezi povlače se i u drugim delovima Evrope. Francuski grad Lion najavio je prelazak na besplatan kancelarijski softver, dok danska vlada, kao i gradovi Kopenhagen i Orhus, testiraju softver otvorenog koda u javnoj upravi.
U Austriji su oružane snage prešle na LibreOffice, softverski paket koji predstavlja alternativu Word-u, Excel-u i PowerPoint-u. Kao jedan od razloga navedena je zabrinutost zbog premještanja skladištenja podataka u cloud, dok standardna verzija LibreOffice-a nije zasnovana na Cloud-u.
Italo Vinjoli, portparol Document Foundation organizacije koja stoji iza LibreOffice softvera, navodi da su pojedini italijanski gradovi i regioni ovakva rješenja uveli još prije nekoliko godina. Tada je glavni razlog bio izbjegavanje visokih troškova licenci. Danas je fokus prije svega na izbjegavanju vezivanja za vlasničke, patentirane sisteme.