Banke, investicije i platni promet pod pojačanim nadzorom
Uvrštavanje Bosne i Hercegovine na tzv. “sivu listu” Radne grupe za finansijsko djelovanje protiv pranja novca (FATF) značilo bi ozbiljan udar na finansijski sistem zemlje, ali i direktne posljedice po svakodnevni život građana.
Iako se na prvi pogled čini da je riječ o tehničkom i administrativnom problemu, iskustva drugih država pokazuju da se efekti vrlo brzo prelijevaju na realnu ekonomiju.
Prvi udar osjetio bi bankarski sektor. Banke iz inostranstva morale bi pooštriti kontrole transakcija iz BiH, što bi dovelo do kašnjenja uplata, otežanih međunarodnih transfera i dodatnih provjera klijenata. To bi pogodilo i građane koji primaju novac iz inostranstva, ali i firme koje posluju sa stranim partnerima.
Privreda bi se našla pod dodatnim pritiskom jer bi strani investitori postali znatno oprezniji. Zemlje koje se nalaze na sivoj listi smatraju se rizičnijim za ulaganja, što znači manje novih projekata, manje otvaranja radnih mjesta i manju konkurentnost domaće ekonomije. Istovremeno, domaće firme bi se suočile sa skupljim kreditima, jer bi banke rizik poslovanja nadoknađivale višim kamatama.
Posljedice bi osjetili i obični građani, iako možda ne odmah kroz konkretne zabrane, ali kroz lanac ekonomskih efekata. Skuplji krediti, slabija privredna aktivnost i manji priliv investicija znače sporiji rast plata, veće cijene proizvoda i dodatni pritisak na kućne budžete. U kombinaciji s već visokim troškovima života, to bi moglo dodatno pogoršati socijalni položaj velikog broja porodica.
Dodatni problem predstavlja i pristup međunarodnim finansijskim tržištima. Državi bi bilo teže i skuplje da se zadužuje, što bi moglo uticati na finansiranje javnih projekata, infrastrukture i socijalnih programa. U krajnjoj liniji, manji budžetski prostor znači i manju mogućnost da se reaguje u kriznim situacijama.
Uvrštavanje na sivu listu ne donosi formalne sankcije, ali šalje snažnu poruku međunarodnoj zajednici da sistem kontrole finansijskih tokova nije dovoljno pouzdan.