Sada zamislite da gledate stvaranje vaše bebe i to od trenutka začeća.
Za većinu roditelja, prvi trenuci ljudskog života su misterija, budući da tek u 12. nedjelji vide fetus.
Međutim, pojedine ustanove u svijetu, među kojima je jedna od prvih bila
Institut Markes u Španiji, nude takozvani embrioskop, tehnologiju koja
prati jajnu ćeliju od trenutka začeća.
Što je još zanimljivije,
roditelji koji odlaze na vještačku oplodnju u klinike u Španiji, mogu
putem interneta iz sata u sat da prate razvoj ćelija i to tokom pet
kritičnih dana između oplođenja i implantacije.
Embrioskop je neka vrsta inkubatora sa ugrađenom kamerom.
Kada se jajna ćelija spoji sa spermatozoidom, smiješta se u embrioskop,
koji pravi sliku visoke rezolucije na svakih 20 minuta – od začeća do
usađivanja.
Ovo konstantno praćenje pomaže klinikama da uoče probleme prilikom začeća.
Institut Markes u Barseloni, prva je klinika koja je lansirala i
aplikaciju, putem koje roditelji mogu da prate sve šta se dešava u
embrioskopu.
Evo kako izgleda proces razvoja embriona u prvim danima života:
Prvi sat: Ćelija uvećana 400 puta
Svaka jajna ćelija podvrgava se ubrizgavanju sperme ili ICSI proceduri, a zatim stavlja u embrioskop.
Ćelija na slici, koja će na posljetku postati blizanci vide se u dva odvojena slajda uvećana 400 puta pod mikroskopom.
U prvoj fazi, ćelije su smještene u tečnost koja im omogućava razvoj
kakav bi dobile i u slučaju prirodnog začeća uključujući i šećere kao
izvor energije.
Takođe, vide se debele zaštitne membrane oko
svake ćelije. One se sabijaju u grupe manjih ćelija, takozvane kumulus
ćelije, koje pomažu jajnim ćelijama da sazru.
Bijela svjetlost potiče od mikroskopa.
12 sati: Prvi znaci života
Samo 12 sati nakon što je sperma ubrizgana u jajnu ćeliju, ako je
oplodnja uspjela, vide se dvije sfere, takozvani pronukleusi – jedna od
jajne ćelije, druga od spermatozoida – i sićušni balončić između njih
koji sadrže genetski gradivni materijal budućeg života.
Pronukleusi su vidljiviji na desnoj slici i smješteni su jedan pored
drugog. Dioba ćelija dešava se na svakih 12 do 15 sati, pa parovi mogu
pratiti razvoj situacije dva puta dnevno.
24 sata: Jedna jajna ćelija deli se na dvije
Jajna ćelija uspješno se dijeli na dve, što je prvi važan korak u embrionalnom razvoju.
Diobu pokreće niz signala koje stvara sama ćelija čim se DNK unutar nje
replikuje. Najveće šanse za opstanak, imaju ćelije koje prvu diobu
izvrše između 25. i 27. časa od oplodnje.
78 sati: Da li su ovo blizanci?
Prošla su dva dana i vide se morule (latinski naziv za biljku dud), odnosno skupovi od po 16 ćelija.
U ovom slučaju, postoje dva embriona, koji su iste veličine kao u prvom satu od oplodnje, ali su ćelije unutar njega manje.
Oba embriona su kompaktna, a ako tako ostane do 90. sata, prognoze za preživljavanje su veoma visoke.
114 sati: Vrijeme za preseljenje u mamin stomak
Embrioni su spremni za implantaciju u matericu majke. Proširili su se i ćelije su formirale dvije odvojene grupe.
Tamnije područje prikazuje ćelije koje će postati tkiva, a a veće
svjetlije područje, poznato kao trofektoderm, postaće placenta i
amnionska membrana.
Što je trofetoderm veći, to su bolje šanse za uspješnu impantaciju.
12 nedjelja kasnije, počinju da kucaju majušna srca i nastavlja se razvoj koji ljekari prate ultrazvukom.
Ukoliko je razvoj normalan, bebe se rađaju poslije 38 do 40 nedjelja.
U slučaju koji se vide na slikama, riječ je o zdravim blizancima koji su na svijet došli svaki sa po 2.660 grama.