Kao i mnogi raniji filmovi o ropstvu, “12 godina rob” (12 years a slave) odvija se u atmosferi zagušljive vreline plantaža na američkom jugu. Međutim, za razliku od tih prethodnika, film Stiva Mekvina posvećen je slobodnom čovjeku sa sjevera, koji je otet i prodat u ropstvo. Zvao se Solomon Nortap, a priča o njemu je istinita, prenosi Glas Amerike.
“Razlog što sam zauzeo ovaj ugao je to što sam želio da se svako u publici osjeća kao ta osoba. On je neko ko može da vas, publiku, povede i uvuče u tu strašnu, pokretnu traku ropstva”, kaže reditelj Stiv Mekvin. “Ovo je priča o jednoj od najbrutalnijih struktura ikada stvorenih u istoriji svijeta. To je priča o nekome ko pokušava da preživi a ne izgubi razum, i uspjeva!”
Istoričar filma Dekster Gebrijel kaže da je film predstavlja iskorak u novu teritoriju.
“Film obavlja odličan posao u razotkrivanju pravog lica ropstva, na neki način otkriva i kolika su prevara bili stari filmovi o ropstvu, stari epovi koji su se odvijali na plantažama”, objašnjava on.
Gebrijel kaže da su filmovi kao što je “Prohujalo sa vihorom” iz 1939. nanijeli štetu zato što su stvorili prikaz robova koji žive u harmoniji sa svojim vlasnicima. Takvi nostalgični osvrti na ropstvo polako su nestali poslije nastanka pokreta za gradjanska prava.
Televizijska mini-serija “Korjeni” 1977. godine bila je prvi pokušaj da se razotkrije brutalnost ropstva. Međutim, Gebrijel kaže da je ropstvo mali dio priče koja je razmatrala iskustvo Afroamerikanaca kao cjelinu.
“U svom pokušaju da stvori priču o doseljenicima, film je pokušao da ropstvo zamaskira kao dio imigrantske priče, kako bi Afroamerikanci bili sličniji ostalim Amerikancima.”
“Amistad” Stivena Spilberga iz 1997. je film o pobuni robova na istoimenom brodu. Gebrijel ga naziva “neiskorišćenom šansom.”
“Umjesto da prida veći značaj pobuni robova, Spilberg je film pretvorio u dramu iz sudnice, gdje su u centru pažnje tvorci američkog ustava i neki zanimljivi pravnici – abolicionisti.”
Petnaest godina kasnije, “Đangova osveta” Kventina Tarantina podario je moć crnom robu u ironičnoj osvetničkoj priči. Međutim, Gebrijel taj film opisuje kao nerealističnu priču o jednom čovjeku koji se suprostavlja vlasnicima plantaže.
“U krajnoj instanci, to je jedna predivna, apsurdistička bajka o ropstvu”, tvrdi on.
U filmu “12 godina rob”, atmosfera je mračna. Mnogi kažu da je prikaz ropstva čak suviše brutalan.
“Ropstvo je dio istorije ove zemlje duže nego što je period bez ropstva. Mislim da svako, na neki način, treba da se pomiri sa tim”, smatra Gebrijel. Poslije gotovo jednog vijeka filmova o ropstvu, “12 godina rob” nudi priliku za duboko razmišljanje.