Higsova čestica
Naučnici su decenijama tražili
neuhvatljivu „Božju česticu“ kada je njeno postojanje konačno potvrđeno
u CERNU-u u julu 2012. godine. Nobelove nagrade uglavnom se uručuju
idejama koje mogu da izdrže test vremena tako da je prošlogodišnje
otkriće bilo previše novo kako bi se moglo smatrati kandidatom za
nagradu.
Belgijski fizičar Fransoa Englert, i britanski naučnik
Piter Higs teoretisali su o postojanju ove čestice tokom 60-ih godina
prošlog vijeka.
Program mapiranja ljudskog genoma
Pokušaj da se dekodira ljudski DNK smatra se jednim od najambicioznijih
naučnih poduhvata u istoriji čovječanstva. Ovaj projekat predvode Erik
S. Lander, Kreg Venter i Fransis Kolins, a projekat je završen 2003.
godine. Rezultati su pomogli naučnicima da razumeju širok spektar
misterioznih bolesti koje su zbunjivale ljekare godinama.
Međutim, uprkos svojoj veličini, ovom otkriću nedostaju neke ključne
karakteristike pobjednika. Nobelov komitet voli da nagrađuje originalne
naučne ideje ili radikalne pristupe rješavanju problema znatno više nego
projekte. Kada je projekat započeo neki od genoma su već uspješno
mapirani tako da on nije donio ništa revolucionarno. Takođe, 2002.
godine tri naučnika koja su na početku projekta dala svoj doprinos
dobili su Nobelovu nagradu za medicinu i fiziologiju, tako da komitet
možda smatra da je već pokrio ovo područje.
Kohlearni implant
Ovo slušno pomagalo pomoglo je stotinama hiljada gluvih ljudi da
uživaju u čulu zvuka i da razumiju govor. Implant pomaže gluvim osobama
obezbjeđujući elektronsku stimulaciju auditornog nerva. Ova tehnologija
je uzbudljiva i zbog činjenice da je stvorena u direktnoj saradnji sa
gluvim ljudima kojima pomaže.
Izumitelj prve verzije implanta,
Vilijam F. Haus, preminuo je 2012. godine a Nobelove nagrade se ne
dodjeljuju posthumno. Međutim, Grejem Klark iz Australije, Ingeborg
Holcmair iz Austrije i Blejk S. Vilson i z Amerike takođe su dali
doprinos razvijanju implanta.
Fuzija membrana
Otkriće fuzije membrana pokazuje način na koji proteini i drugi
materijali bivaju transportovani unutar ćelija. U pitanju je proces koji
ćelije koriste kako bi organizovale svoje aktivnosti i izbjegle haos
koji bi nastao kada bi sva njihova sadržina bila spojena zajedno. Ovo
otkriće pomoglo nam je da shvatimo i objasnimo procese koji idu od
oslobađanja insulina u krvotok pa sve do načina na koji nervne ćelije
komuniciraju.
Slaganje proteina
Slaganje proteina unutar ćelija je vitalan proces koji molekulima daje
njihove jedinstvene karakteristike, a remećenje ovog procesa može da
dovede do bolesti i alergija. Nobelov komitet voli autsajdere koji
ignorišu tradicionalne skeptike kako bi kročili u nove naučne oblasti –
što je tačno ono što su dva naučnika, Artur Horvic i Ulrih Hartl
uradili. Ovo područje ima veliki potencijal kada su u pitanju osnovna
biologija i biomedicina.