Turneja „Četiri skakaonice“ je nešto posebno, a riječi samih ski skakača to potvrđuju, pošto kažu da je trofej na njoj vrijedan jednako kao Kristalni globus ili olimpijsko zlato. Razlog za to je što turneja predstavlja tradiciju, nešto što sam sport diže na poseban nivo, i omogućava mu da bar tokom tih osam dana bude najvažnija sportska tema svuda u svijetu.
Početak Novogodišnje turneje rezervisan je za 30. decembar u njemačkom Oberstdorfu, a odmah potom najbolji ski skakači današnjice se tradicionalno sele u Garmiš, gdje se takmiče prvog dana svake Nove godine. Potom slijedi selidba u Austriju na drugu polovinu turneje, prvo u Insbruk 4. januara, a potom i Bišofshofen dva dana kasnije, gdje dobijamo pobjednika „Četiri skakaonice“.
Sistem takmičenja u okviru turneje se razlikuje od onog u Svjetskom kupu, pošto se poslije kvalifikacija formira 25 parova. Pobjednici tih duela plasiraju se u drugu rundu, bez obzira na ostale rezultate, a njima se pridružuju petorica ’laki luzera’. Takav sistem nije na snazi samo u slučaju otkazivanja kvalifikacija, kada se skokovi u prvoj rundi odvijaju kao u elitnom takmičenju.
Mnogi veliki skakači trijumfovali su na turneji „Četiri skakaonice“, ali se od svih njih izdvajaju dvojica – Jane Ahonen i Sven Hanavald. I jedan i drugi su svojim rezultatima ispisali nove stranice istorije ne samo turneje, već i ski skokova, i zbog toga se smatraju apsolutnim vladarima.
Ahonen je jedini uspio da čak pet puta pobjedi na Novogodišnjoj turneji i to 1999, 2003, 2005, 2006. i 2008. godine. Ledeni Finac je, dok se takmičio, bio poznat po tome što je uvijek na takmičenjima u okviru turneje znao da zasija, čak i kada nije bio u formi ili niko to od njega nije očekivao. Najbliži Ahonenovom ostvarenju je najuspešniji njemački ski skakač Jens Vajsflog, kojem je to pošlo za rukom četiri puta.
Finac je svoju četvrtu pobjedu morao da podijeli sa Čehom Jakubom Jandom, pošto su imali isti broj bodova te 2006. godine. To izdanje turneje ujedno se smatra za najneizvijesnije, dok je Ahonen bio akter i jednog od dosadnijih, pošto je 2001. godine bio drugoplasirani, sa 104,4 boda manje od pobjednika Adama Mališa. To je ujedno najveća razlika između prve dvojice u istoriji.
Hanavald je ostao upamćen kao jedini koji je uspio da pobijedi na sva četiri takmičenja turneje 2002. godine. Od tada jedino je Ahonen uspio da se približi tom ostvarenju, u sezoni 2004/05, kada je trijumfovao na prva tri takmičenja, a na posljednjem bio drugi. Pored Finca, više od dva trijumfa od tada je na jednoj turneji ostvarili su samo Sigurd Petersen iz Norveške, u sezoni 2003/04, i Austrijanac Volfgang Lojcl, u sezoni 2008/09. Petersen tada nije slavio samo u Insruku, a Lojcl u Oberstdorfu.
U Ahonenovom i Hanavaldovom društvu zaslužuje da se nađe i Norvežanin Sigurd Petersen, koji je zajedno sa Simonom Amanom vlasnik najdužeg skoka u istoriji „Četiri skakaonice“. Petersen je trijumfovao na turneji 2004. godine, a na startu takmičenja, u Oberstdorfu ostvario je skok od 143,5 metra. Aman je izjednačio taj rekord šest godina kasnije, ali ne na istoj skakaonici, već u Garmišu. Švajcarac, ipak, do sada nije uspio da se upiše među pobjednike Novogodišnje turneje.
U posljednje četiri godine na turneji je viđena dominacija Austrijanaca, pošto su od 2009. na njoj trijumfe zaređali Volfgang Lojcl, Andreas Kefler, Tomas Morgenštern i Gregor Šlirencauer. Iako Šlirencauer važi za glavnog favorita, iskustvo nas je naučilo da sva predviđanja padaju u vodu što se tiče turneje „Četiri skakaonice“. Najbolji pokazatelj za to su Lojcl i Kefler, na koje niko nije ozbiljno računao prije njihovih trijumfa i, slobodno se može reći, najvećih uspjeha u karijerama.
Šlirencauer je glavni favorit zato što se najbolje pokazao u dosadašnjem dijelu sezone, a kao branilac titule je svakako u prednosti u odnosu na konkurente. Zanimljivo je da mladom Austrijancu potrebno neko vrijeme da ’proradi’ od početka sezone, ali je u posljednjih mjesec dana bio odličan i sada ga samo tri pobjede dijele od sustizanja rekorda po broju pobjeda u Svjetskom kupu koji drži legendarni Mati Nikenen. Šlirencauer je trenutno na broju od 43 trijumfa i upravo zbog toga je za njega ulog na turneji veći nego za ostale.
Odmah uz Šlirencauera je Kefler, koji se takođe odlično pokazao u posljednje vrijeme, dvjema pobjedama za samo nedjelju dana. Na njegovoj strani je takođe iskustvo, ali je u prošlosti znao da poslije uspona ima velike padove i ako to spriječi mogao bi ozbiljno da se bori za trijumf na turneji. Pored dvojice Austrijanaca od svih skakača se izdvaja i Nijemac Zeverin Frojnd, koji je možda i najveće iznenađenje sezone, ne toliko zbog pobjeda, već zbog konstantno dobrih rezultata, ali mu nedostaje iskustvo.
Pored trojice glavnih favorita tu su i skakači od kojih se, takođe, dosta očekuje. Tu se, naravno, misli na aktuelnog osvajača Svjetskog kupa Andersa Bardala, Nijemca Andresa Velingera, koji se pokazao kao zvijezda u usponu, i još jednog austrijskog skakača Tomasa Morgenšterna, kojem bi to što je prije samo nekoliko dana postao otac moglo da posluži kao sjajna motivacija za „Četiri skakaonice“.
Naravno, tu su i oni od kojih se očekuje da iznenade, prvenstveno se tu misli na Nijemca Riharda Frajtaga, a u njegovom društvu su i Lojcl, Slovenac Jaka Hvala i aktuelni olimpijski šampion Simon Aman. Švajcarcu od svih velikih titula nedostaje upravo ta sa Novogodišnje turneje, ali bi za takav trijumf morao da bude u daleko boljoj formi. I ostali takmičari vrebaju svoju šansu, a to garantuje dosta uzbuđenja do 6. januara i velikog finala u Bišofshofenu.
Program turneje „Četiri skakaonice“
Oberstdorf
subota, 29. decembar 16.00 kvalifikacije
nedelja, 30. decembar 16.00 takmičenje
Garmiš-Partenkirhen
ponedjeljak, 31.decembar 13.45 kvalifikacije
utorak, 1.januar 14.00 takmičenje
Insbruk
četvrtak, 3. januar 13.45 kvalifikacije
petak, 4.januar 13.45 takmičenje
Bišofshofen
subota, 5.januar 16.15 kvalifikacije
nedjelja, 6.januar 16.30 takmičenje